Surat Al-Kahf — Ayat 110

1) Tegese tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• بَشَرٌ (basyarun): manungsa, awak kang dumadi saka daging lan getih, dudu malaikat lan dudu makhluk kang ora kena mati.
• يُوحَىٰ إِلَيَّ (yūḥā ilayya): diwangsitake marang aku, yaiku wahyu saka Gusti Allah.
• إِلَٰهٌ وَاحِدٌ (ilāhun wāḥidun): Pangeran kang siji, ora ana sekutu lan ora ana kang madhani.
• يَرْجُو (yarjū): ngarep-arep, kepengin banget, lan uga bisa ateges wedi marang bab kang bakal kelakon.
• لِقَاءَ رَبِّهِ (liqā'a rabbihi): ketemu karo Pangerané, yaiku ing dina kiyamat lan ngadhepi pangadilane Gusti Allah.
• عَمَلًا صَالِحًا ('amalan ṣāliḥan): panggawe becik kang trep karo syariat lan ditindakake kanthi ikhlas.
• لَا يُشْرِكْ (lā yusyrik): ora nyekutokake, ora nggandhengake samubarang liya ing ibadah marang Gusti Allah.

2) Katrangané ayat:

Ayat iki isiné dhawuh saka Gusti Allah marang Kanjeng Nabi Muhammad ﷺ supaya ngandhani marang wong-wong kafir lan sakabehing manungsa, yèn panjenengané iku sejatine manungsa biasa kaya dheweke kabeh, dudu malaikat lan dudu makhluk kang ora bisa ditandhingi. Bedane mung siji: panjenengané oleh wahyu saka Gusti Allah. Wahyu kang diturunake iku isiné piwulang pokok, yaiku yèn Pangeran kang bener lan kudu disembah iku mung siji, yaiku Gusti Allah, ora ana sekutu lan ora ana kang madhani.

Sawise nerangake bab ketauhidan iku, Gusti Allah banjur nuduhake dalan marang sapa wae kang ngarep-arep ketemu karo Pangerané ing dina kiyamat kanthi kebagusan lan keparingan. Wong kang kaya mangkono kudu nindakake rong perkara: kapisan, nindakake panggawe becik kang trep karo syariaté Gusti Allah; kapindho, ora nyekutokake sapa wae utawa apa wae ing ibadah marang Pangerané. Dadi panggawe becik iku kudu kumpul rong syarat: bener tata carané miturut syariat, lan ikhlas atine mung kanggo Gusti Allah, ora kanggo pamer utawa golek pangalemé manungsa.

3) Faedah lan piwulang kang bisa dijupuk:

• Ayat iki mulangake yèn Kanjeng Nabi ﷺ iku manungsa biasa, mula ora kena disembah utawa dipertuhanke. Iki dadi dhasar kanggo njaga kemurnian tauhid.
• Piwulang pokok saka sakabehing wahyu yaiku ketauhidan: mung Gusti Allah kang kudu disembah, ora ana sekutu.
• Wong kang kepengin ketemu karo Gusti Allah kanthi kebagusan kudu nindakake panggawe becik kang bener lan ikhlas, ora mung ngarep-arep tanpa ngelakoni.
• Ibadah iku kudu resik saka syirik, kalebu syirik cilik kaya pamer (riya) marang manungsa.
• Ayat iki nuwuhake pangarep-arep lan rasa wedi ing ati: pangarep-arep marang ganjaran lan rasa wedi marang siksa, supaya manungsa tambah sregep ngibadah.
• Kanthi mangerteni ayat iki, wong dadi luwih gampang nampa Islam amarga piwulange cetha, prasaja, lan ora mbebani ngluwihi kemampuan manungsa.