Kəhf surəsi — Ayə 34

Kəlmələrin mənaları:

• ثَمَرٌ (səmər): Burada ağacların meyvələri və digər mallar, var-dövlət nəzərdə tutulur.
• يُحَاوِرُهُ (yühaviruhu): Onunla söhbət edir, danışır, mübahisə aparır.
• نَفَرًا (nəfərən): Nəsildən, ailədən, qohum-əqrəbadan və tərəfdarlardan ibarət olan dəstə, camaat.

Təfsir:

Bu ayə, iki bağ sahibi olan varlı bir kafirlə, ona imanla yanaşan kasıb bir möminin hekayətindən bəhs edir. Allah o kafirə iki gözəl bağ, xurma ağacları, üzümlüklər və bolluca məhsul vermişdi. Lakin o, bu nemətlərin şükrünü yerinə yetirmədi, əksinə, qürur və təkəbbürə qapıldı.

O, öz bağçasına daxil olarkən, özünə zülm edən bir halda, yanında olan mömin dostu ilə söhbət edərkən dedi: "Mən səndən daha çox mala-mülkə sahibəm, səndən daha çox var-dövlətim var. Həmçinin, mənim nəslim, qohum-əqrabam və tərəfdarlarım da səndən çoxdur və daha qüvvətlidir." O, bu sözləri ilə öz var-dövləti ilə lovğalanır, dostunu alçaltmağa çalışır və imanına görə ona istehza edirdi.

Bu, insanın dünya malına aldanaraq, axirəti unutmasının və Allahın nemətlərinə qarşı nankorluq etməsinin acı bir mənzərəsidir. O, malının və nəslinin çoxluğunu özünə güc və üstünlük sayırdı, lakin bilmirdi ki, əsl üstünlük Allah yanında təqvadadır.

İbrət və Öyüd:

Bu hekayət bizə öyrədir ki, dünya malı və var-dövlət insanı aldatmamalıdır. Çünki bütün bunlar müvəqqətidir və bir gün yox olacaqdır. İnsanın əsl dəyəri, Allah yanında olan məqamı ilə ölçülür. Mal-dövlət, nəsil və tərəfdarların çoxluğu ilə öyünmək, cahiliyyət dövrünün xüsusiyyətidir. Mömin isə bütün bunların Allahdan olduğunu bilir və yalnız Ona təvəkkül edir.

Ey qardaşım! Sən də bu ayədən ibrət al. Əgər Allah sənə mal-dövlət veribsə, bunun şükrünü yerinə yetir, öyünmə və təkəbbürlənmə. Unutma ki, bu nemətlər sınaqdır və axirətdə onların hesabını verəcəksən. Əsl uğur, Allahın razılığını qazanmaq və Cənnətə nail olmaqdır. Dünya malına aldanıb axirətini itirmə! Çünki axirət əbədidir, dünya isə keçicidir.