سوره کهف — آیه 81

معانی کلمات:

• یُبدِلَ: عوض دهد، جایگزین کند.
• زَکاةً: پاکی، صلاح، تقوا و پاکدامنی.
• رُحماً: رحمت، مهربانی و محبّت (به پدر و مادر).

تفسیر آیه:

خضر علیه السلام در ادامه بیان حکمت کشتن آن نوجوان به موسی علیه السلام فرمود: پس ما خواستیم که پروردگارشان به جای او فرزندی بهتر و پاکتر از نظر ایمان، تقوا و نیکوکاری به آن دو پدر و مادر عطا کند؛ فرزندی که از نظر دین و صلاح برتر باشد و از گناهان پاکتر و به پدر و مادر خود مهربانتر و نیکوکارتر از آن پسرِ کافر باشد. به این ترتیب، خداوند با این تعویض، خیر و برکت را جایگزین شرّ و زیان کرد و دلهای آن پدر و مادر را با فرزندی صالح و مهربان آرامش بخشید.

فواید و پیامهای آیه:

• گاهی انسان به چیزی علاقه دارد یا از چیزی ناراحت میشود، اما خیر واقعی او در چیز دیگری است؛ پس باید به قضا و تقدیر الهی راضی بود و به حکمت خداوند اعتماد کرد.
• خداوند هرگز بندگان مؤمن خود را فراموش نمیکند و در برابر صبر و بندگی، بهتر از آنچه از دست دادهاند به آنان عطا میکند.
• ارزش فرزند نه در تعداد و ظاهر، بلکه در ایمان، تقوا و نیکوکاری اوست؛ فرزند صالح و مهربان، بهترین سرمایه و مایه سربلندی والدین در دنیا و آخرت است.
• این آیه نشان میدهد که اولیای خداوند (مانند خضر) تنها به فرمان الهی و برای مصلحت بندگان عمل میکنند و کارهای آنان هرچند ظاهراً سخت باشد، سرشار از رحمت و حکمت است.