Сураи Марьям — Оят 59

1) Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• خَلْفٌ (халф): наслҳои бад ва фосиқ, ки ҷои некӯконро гирифтанд.
• أَضَاعُوا (азоъу): зойеъ карданд, тарк карданд, ботил намуданд.
• الشَّهَوَاتِ (шаҳавот): хоҳишҳои нафсонӣ ва ҳавасҳои ҳаром.
• غَيًّا (ғайян): гумроҳӣ, зиён ва ҳалокат; дар ин ҷо номи водие дар ҷаҳаннам аст, ки аз шиддати гармиаш оташи ҷаҳаннам аз он паноҳ мебарад.

2) Тафсири оят:

Пас аз он паёмбарони некӯкор ва бандагони солеҳ, ки дар оятҳои пешина ситоиш шуда буданд, наслҳои бад ва гумроҳ ба ҷои онҳо омаданд. Ин наслҳо намозро зойеъ карданд — ё тамоман тарк намуданд, ё вақташро гузарониданд, ё рукну ва воҷиботашро риоя накарданд. Онҳо ба ҷои ибодат ва тоат, пайравии ҳавасҳои нафсонӣ ва хоҳишҳои ҳаромро пеша карданд, монанди зино ва дигар гуноҳҳо. Ба сабаби ин амалҳои бад, онҳо ба зудӣ ба ғай — яъне ба гумроҳӣ, зиён ва ҳалокат дучор хоҳанд шуд. Дар охират ҷойи онҳо оташи ҷаҳаннам аст, ки дар он хорӣ ва пушаймонӣ мебинанд. Баъзе муфассирон гуфтаанд, ки «ғай» номи водие дар ҷаҳаннам аст, ки аз шиддати гармии он худи оташи ҷаҳаннам паноҳ мебарад.

3) Фоидаҳои оят:

• Ин оят ба мо таъкид мекунад, ки намоз сутуни дин аст ва тарк ё сабук шуморидани он сабаби ҳалокат мегардад.
• Пайравӣ кардани ҳавасҳои нафсонӣ ва хоҳишҳои ҳаром инсонро аз роҳи рост дур мекунад ва ба гумроҳӣ мебарад.
• Ҳар насле, ки дар он намоз зойеъ шавад ва ҳавасҳо ҳукмрон гарданд, ба нестӣ ва хорӣ дучор мешавад — ин дарс барои ҳамаи наслҳо ва ҷомеаҳост.
• Ислом дини эътидол аст: ҳам ибодатро талаб мекунад ва ҳам ҳавасҳоро дар ҳудуди ҳалол иҷоза медиҳад, то инсон дар дунё ва охират комёб шавад.
• Ин оят моро ба муҳофизат аз намоз ва тарбияи насли солеҳ даъват мекунад, то аз сарнавишти бади наслҳои гузашта ибрат гирем.
• Раҳмати Худо ба бандагони солеҳ бузург аст, аммо ҳушдор медиҳад, ки баъд аз неъматҳо метавонад наслҳои бад биёянд — пас бояд ҳамеша дар роҳи рост бошем ва фарзандони худро тарбияи исломӣ кунем.