Марьям сүрөсү — Аят 59

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَخَلَفَ — алардан кийин келди, ордун басты.
• خَلْفٌ — жаман муун, бузук урпак (жакшылыкка эмес, жамандыкка калгандар).
• أَضَاعُوا — жоготушту, текке кетиришти (таштап, аткарбай коюшту).
• الصَّلَاةَ — намаз.
• الشَّهَوَاتِ — напсинин кумарлары, адаштыруучу каалоолору.
• غَيًّا — адашуу, зыян, кыйроо; тозоктогу азаптуу жай.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адамзат тарыхындагы кайгылуу бир абалды баяндайт. Ал өзү тандап, жакшылыкка жеткирген пайгамбарлардан жана аларга ээрчиген жакшы адамдардан кийин, алардын ордун ээлеген жаман муун келгенин айтат. Бул муун эки чоң күнөөгө батышты:

Биринчиси — намазды жоготуу. Бул аны такыр окубай коюу, же убагында окубай кечиктирүү, же анын шарттарын, парыздарын толук аткарбай, ичинен бош, маңызсыз кылып окуу дегенди билдирет. Башкача айтканда, алар намазды — Аллах менен болгон байланыштын эң негизги каналын — текке кетиришти.

Экинчиси — напсинин кумарларына ээрчүү. Алар өз каалоолорунун, кумарларынын артынан түшүп, адал-арамды айырбай, күнөө иштерге батышты.

Ушунун натыйжасында алардын акыбети кайгылуу болот: алар жакында «гайй» деген нерсеге жолугушат. Бул сөз адашуу, зыян, кыйроо жана тозоктогу азаптуу жай деген маанилерди камтыйт. Башкача айтканда, алар дүйнөдө адашып, акыретте катуу азапка дуушар болушат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Намаз — диндин тиреги. Аны таштаган адам динден алыстап, рухий жактан куру калат. Намазды убагында, ынта-ыклас менен окуу — жан дүйнөнү тазалап, Аллахка жакындатат.
• Кумарга ээрчүү адамды адашууга алып барат. Напсинин каалоолору чексиз; аларга эркелетип берсе, адамды кыйроого жетелейт. Тескерисинче, аларды башкарып, Аллах ыраазылыгы үчүн жашоо — бакыттын жолу.
• Жакшы муундан кийинкилердин жоопкерчилиги чоң. Ар бир адам өзү жашаган муунда жакшылыкты улантууга, жамандыктан сактанууга милдеттүү.
• Аллахтын эскертүүсү — ырайым. Бул аят бизди ойлонтуп, өзүбүздү оңдоп, намазга бекем болууга чакырат. Аллах кечиримдүү, тообо кылгандарды кечирет.
• Ислам — жашоонун бардык тармагын камтыган туура жол. Ал адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет. Бул аят бизге бул жолду бекем кармоону, ата-бабалардан калган жакшылыкты улантууну үйрөтөт.