Марьям сүрәсе — Аять 64

Сүзләр аңлатмасы:

• نَتَنَزَّلُ — без (фәрештәләр) иңәбез, төшәбез.
• أَمْرِ رَبِّكَ — Раббыңның әмере, рөхсәте.
• مَا بَيْنَ أَيْدِينَا — алдыбыздагы, ягъни ахирәт эшләре.
• مَا خَلْفَنَا — артыбыздагы, ягъни дөнья эшләре.
• نَسِيًّا — онытучы, оныту.

Аять тәфсире:

Әй, Мөхәммәд галәйһиссәләм! Бу сүзләр Җәбраил галәйһиссәләмнең сүзләредер. Ул сезнең яныңызга килүдә бераз тоткарлангач, сез моңа гаҗәпләнеп, ни өчен соңга калдың дип сорагач, Җәбраил болай дип әйтте: "Без фәрештәләр үз ихтыярыбыз белән түгел, ә Аллаһы Тәгаләнең әмере белән генә иңәбез. Ул безгә кайчан һәм кая төшәргә икәнен әмер бирә. Аңа безнең алдыбыздагы — ахирәт эшләре дә, артыбыздагы — дөнья эшләре дә, шулар арасындагы барлык нәрсәләр дә мәгълүм. Ул — һәрнәрсәне белүче, һәрнәрсә аның кулында. Синең Раббың һичнәрсәне онытмый, Ул синең хәлеңне дә белә, вәхий килүен дә кичектерми, әгәр кичектерсә, бу да Аның хикмәте белән буладыр."

Бу аять фәрештәләрнең вәхий китерүдә үз ихтыярлары булмавын, аларның тулысынча Аллаһыга буйсынган коллар икәнен белдерә. Җәбраил галәйһиссәләм Пәйгамбәребезгә вәхий килүдәге тоткарлыкның сәбәбен аңлата: бу Аллаһының әмере белән була, һәм Аллаһы үз колыннан беркайчан да бәхәерсез калмый.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Фәрештәләр дә, пәйгамбәрләр дә — барысы да Аллаһының әмеренә буйсынган коллардыр. Аларның һәрбер эше Аллаһы ризалыгы белән генә башкарыла.
2. Аллаһы Тәгаләнең белеме һәрнәрсәне колачлый: үткәнне, киләчәкне һәм хәзерге вакытны. Аның өчен һичнәрсә яшерен түгел.
3. Бәндә Аллаһыдан берәр нәрсә сорагач, җавап кичектерелсә, бу Аллаһының аны онытуы түгел, бәлки Аның хикмәте һәм белеме буенча иң уңай вакытта җавап бирү өчендер. Мөэмин һәрвакыт сабыр итәргә һәм Аллаһының хикмәтенә ышанырга тиеш.
4. Аллаһы Тәгалә бәндәләренә бик якын, Ул аларның догаларын ишетә һәм һәрвакыт игелек бирүчедер. Аның рәхмәте киң, һәм Ул беркайчан да үз колларыннан бәхәерсез калмый.