Марьям сүресі — Аят 64

1. Сөздердің мағынасы:

• نَتَنَزَّلُ — түсеміз, яғни періштелер аспаннан жерге түсеміз.
• بِأَمْرِ رَبِّكَ — Раббыңның әмірімен, яғни Алланың бұйрығынсыз ешбір іс жасалмайды.
• مَا بَيْنَ أَيْدِينَا — алдымыздағы нәрселер, яғни болашақ, ақырет істері.
• مَا خَلْفَنَا — артымыздағы нәрселер, яғни өткен дүние істері.
• مَا بَيْنَ ذَلِكَ — осы екеуінің арасындағы нәрселер, яғни дүние мен ақырет аралығындағы жағдайлар.
• نَسِيًّا — ұмытушы, ешнәрсені ұмытпайтын.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Жәбірейіл періште (ғ.с.) Мұхаммед пайғамбарға (с.ғ.с.) айтқан сөзі ретінде түсіндіріледі. Пайғамбар (с.ғ.с.) уахидің кешігуін күтіп, Жәбірейіл періштенің біраз уақыт келмей қалғанын байқаған кезде, Жәбірейіл періште келіп: «Біз періштелер өз бетімізше аспаннан жерге түспейміз. Біз тек Раббымыздың әмірімен ғана түсеміз. Кешігуіміз де Алланың хикметімен болды», — деп айтты.

Содан кейін Жәбірейіл періште Алланың кемелдігін баяндайды: алдымыздағы — болашақтағы ақырет істері, артымыздағы — өткен дүние істері, осы екеуінің арасындағы барлық нәрселер — бәрі Аллаға тиесілі. Уақыт пен мекеннің барлығында билік тек Оған ғана тән. Алланың әмірінен тыс ешбір періште де, ешбір жаратылыс та қозғалмайды.

Аяттың соңында: «Раббың ешнәрсені ұмытқан емес», — делінген. Яғни Алла Тағала пенделерінің істерін, олардың мұқтаждықтарын, уахидің қашан түсетінін біледі және ешнәрсені ұмытпайды. Пайғамбардың (с.ғ.с.) уахидің кешігуіне байланысты күтуі де Алланың хикметімен болды, ол ұмытылған жоқ.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Барлық іс Алланың әмірімен және Оның рұқсатымен ғана жүзеге асады. Періштелер де, басқа да жаратылыстар да Алланың бұйрығынсыз ешбір қадам жасай алмайды.
• Алла Тағала уақыт пен мекеннің барлығын қамтиды. Өткен, қазіргі және болашақ — бәрі Оның билігінде.
• Алла ешнәрсені ұмытпайды. Пенденің кешігуге байланысты алаңдауы немесе қиындыққа тап болуы — Алланың хикметінің бір бөлігі. Ол әр нәрсенің уақытын және мөлшерін жетік біледі.
• Бұл аят мұсылманды сабырлыққа және Алланың әміріне мойынсұнуға шақырады. Алланың әмірі кешіккендей көрінсе де, онда хикмет бар.
• Алланың ешнәрсені ұмытпайтынын білу — жүрекке тыныштық пен сенімділік береді. Пенде өзінің дұғасы, амалы және мұқтаждығы Алланың назарынан тыс қалмайтынына сенімді болады.