Maryam surasi — Oyat 64

Kalimalarning ma'nolari:

• Natanazzalu – biz (farishtalar) tushmaymiz, nozil bo'lmaymiz.
• Beyn yadayna – oldimizdagi narsa (oxirat ishlari).
• Ma holfana – orqamizdagi narsa (dunyo ishlari).
• Nasiy – unutuvchi.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), Jabroil alayhissalom sizga aytsin: Biz farishtalar o'z ixtiyorimiz bilan osmondan yerga tushmaymiz. Biz faqat Robbimizning amri bilan tushamiz. Uning hukmi va irodasi bizning oldimizdagi narsalarni ham, orqamizdagi narsalarni ham, ular orasidagi barcha narsalarni ham qamrab oladi. Ya'ni, oxirat ishlari, dunyo ishlari va ular orasidagi barcha holatlar – hammasi Allohning ilmi va irodasi doirasidadir. Biz hech qanday ishni Uning iznisiz qilmaymiz.

Sizni (vahiy kelishida) kechiktirganimiz sababi – bu ham Allohning amri bilan bo'ldi. Alloh taolo bandalariga rahm qilib, vahiy nozil qilishni O'zi xohlagan vaqtga qoldiradi. Robbingiz hech narsani unutuvchi emas. U sizga va'da qilgan narsani bajaradi, vahiy nozil qilishni ham O'z hikmati bilan taqozo qilgan paytda yuboradi. Alloh bandalarining holatini biladi va ularga eng munosib vaqtda yordam beradi.

Foydalar:

1. Farishtalar ham, barcha mavjudotlar ham Allohning amriga bo'ysunuvchidir. Ular hech qanday ishni O'z xohishlari bilan qilmaydilar. Bu esa Allohning buyuk qudrati va hukmronligini ko'rsatadi.
2. Alloh taolo bandalariga nisbatan cheksiz rahmli va hikmatlidir. U har bir narsani O'z hikmati bilan, eng munosib vaqtda amalga oshiradi. Bandaning vazifasi – sabr qilish va Allohning va'dasiga ishonishdir.
3. Alloh hech narsani unutmaydi. Uning ilmida hamma narsa muhofaza qilingan. Bu esa mo'minlarga taskin beradi – ularning qilgan yaxshi amallari, qilgan duolari va sa'y-harakatlari Alloh huzurida zoye ketmaydi.
4. Vahiy va ilohiy yordam faqat Allohning irodasi bilan keladi. Inson qanchalik intilsa ham, Alloh xohlamagan narsa ro'y bermaydi. Shuning uchun bandaga munosib ish – Allohga tavakkal qilish va Uning amrini kutishdir.