مریم سۈرىسى — ئايەت 64

1) لۇغەت چۈشەندۈرۈشى:

• نَتَنَزَّلُ: بىز (پەرىشتىلەر) چۈشىمىز.
• بِأَمْرِ رَبِّكَ: پەرۋەردىگارىڭنىڭ بۇيرۇقى بىلەن.
• مَا بَيْنَ أَيْدِينَا: بىزنىڭ ئالدىمىزدىكى ئىشلار (يەنى ئاخىرەت ئىشلىرى).
• مَا خَلْفَنَا: بىزنىڭ ئارقىمىزدىكى ئىشلار (يەنى دۇنيا ئىشلىرى).
• مَا بَيْنَ ذَٰلِكَ: ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدىكى ئىشلار (يەنى دۇنيا بىلەن ئاخىرەت ئارىسىدىكى ئىشلار).
• نَسِيًّا: ئۇنتۇپ قالغۇچى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قىلغان سۆزىنى بايان قىلىدۇ. بىر مەزگىل ۋەھىي كەلمەي قالغاندا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام قايغۇرۇپ، جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامغا: «بىز پەقەت پەرۋەردىگارىڭنىڭ بۇيرۇقى بىلەنلا چۈشىمىز. ئۆزىمىزدىن مۇستەقىل ھالدا ھېچ ئىش قىلالمايمىز، ھەممە ئىش ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە بۇيرۇقىغا باغلىقتۇر» دېدى.

ئاندىن جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام ئاللاھنىڭ ھەممە نەرسىگە ئىگە ئىكەنلىكىنى، ھەممە ئىش ئۇنىڭ قولىدا ئىكەنلىكىنى ئېيتتى: ئالدىمىزدىكى ئاخىرەت ئىشلىرى، ئارقىمىزدىكى دۇنيا ئىشلىرى ۋە ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدىكى ھەممە ئىشلار — ھەممىسى ئاللاھقا تەۋەدۇر. زامان ۋە مەكاننىڭ ھەممىسىدە ھۆكۈمرانلىق پەقەت ئاللاھقا خاستۇر.

ئاخىرىدا ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ: «پەرۋەردىگارىڭ ھېچ نەرسىنى ئۇنتۇپ قالغۇچى ئەمەس» دېدى. يەنى ئاللاھ ھەممە ئىشنى بىلىدۇ، ۋەھىينىڭ كېچىكىشىدىمۇ بىر ھېكمەت بار، ئاللاھ سېنى ۋە مۇئمىنلەرنى ئۇنتۇپ قالغىنى يوق.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھاياتىمىزدا قانداقلا قىيىنچىلىق ۋە سىناقلارغا دۇچ كەلسەك، ئاللاھنىڭ بىزنى ئۇنتۇپ قالمايدىغانلىقىنى، ھەممە ئىشنىڭ ئۇنىڭ ھۆكمى ۋە ھېكمىتى بىلەن بولىدىغانلىقىنى ئېسىمىزدىن چىقارماسلىقىمىز كېرەك. ئاللاھ ھەر بىر ئىشنى ئۆز ۋاقتىدا ۋە ئۆز ھېكمىتى بىلەن قىلىدۇ. بىز پەقەت سەۋر قىلىپ، ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشىمىز، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشىمىز كېرەك. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ھەممە ئىشنى بىلگۈچى ۋە ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.