સૂરા અલ-બકરા — આયત 103

١) શબ્દોના અર્થ:

• آمَنُوا (આમનૂ): તેઓએ ઈમાન લાવ્યું, વિશ્વાસ કર્યો.
• اتَّقَوْا (ઇત્તકવ): તેઓએ તકવા અપનાવ્યું, એટલે કે અલ્લાહનો ડર રાખીને પાપોથી બચ્યા અને આજ્ઞાઓનું પાલન કર્યું.
• مَثُوبَةٌ (મસૂબતુન): થવાબ, બદલો, સવાબ — એટલે કે સારા કામોનું પુણ્ય.
• خَيْرٌ (ખૈરુન): વધુ સારું, ઉત્તમ.
• لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (લૌ કાનૂ યઅલામૂન): જો તેઓ જાણતા હોત.

૨) આયતની તફસીર:

આ આયત યહૂદીઓના એક જૂથ વિશે ઉતરી છે, જેઓ જાદૂ-ટૂણા અને મંતરવિદ્યામાં લાગેલા હતા અને એને સત્ય માની બેઠા હતા. અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે જો તેઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ) પર અને કુરઆન પર ઈમાન લાવ્યા હોત, અને અલ્લાહનો ડર રાખીને યહૂદી માન્યતાઓ તથા જાદૂ-ટૂણાથી બચ્યા હોત, તો અલ્લાહ તરફથી મળતું થવાબ (સવાબ) ચોક્કસપણે તેમના માટે એ જાદૂ અને ટૂણા કરતાં ઘણું સારું હોત, જેના પર તેઓ લટ્ટુ થયેલા હતા. જો તેઓ પાસે સાચું જ્ઞાન હોત અને તેઓ સમજતા હોત કે ઈમાન અને તકવામાં જ તેમનું સાચું ભલું છે, તો તેઓ જરૂર ઈમાન લાવ્યા હોત.

૩) આયતમાંથી ફાયદા:

1. ઈમાન અને તકવા જ સાચી સફળતાનો માર્ગ છે: અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે ઈમાન અને તકવા અપનાવવાથી જે થવાબ મળે છે, તે દુન્યવી દરેક ચીજ — પછી તે જાદૂ હોય, ધન-દોલત હોય કે બીજી કોઈ પણ વસ્તુ — કરતાં ઘણું ઉત્તમ છે. આ આપણને દુન્યવી લાલચો છોડીને અલ્લાહ તરફ વળવાની પ્રેરણા આપે છે.
2. અલ્લાહનું ઈનામ કદી નિરાશ કરતું નથી: જે વ્યક્તિ ઈમાન લાવે અને તકવા અપનાવે, તેને અલ્લાહ તરફથી એવું ઈનામ મળે છે જેની કોઈ કલ્પના પણ ન કરી શકે. આ આયત આપણને અલ્લાહની રહમત પર ભરોસો રાખવાનું શીખવે છે.
3. જ્ઞાનનું મહત્વ: આયતમાં "જો તેઓ જાણતા હોત" ફરમાવીને અલ્લાહ તઆલા જ્ઞાનના મહત્વ તરફ ધ્યાન દોરે છે. જે વ્યક્તિ સાચું જ્ઞાન ધરાવે છે, તે કદી ખોટા રસ્તે નથી જતો. આપણે દીની ઈલ્મ શીખવું જોઈએ અને સાચા-ખોટાની ઓળખ કેળવવી જોઈએ.
4. ઈસ્લામની સરળતા અને ઉદારતા: ઈસ્લામ એવો દીન છે જેમાં ઈમાન અને તકવા જેવા સરળ કાર્યો પર અપાર ઈનામ મળે છે. આ આયત આપણને ઈસ્લામ તરફ આકર્ષિત કરે છે અને દર્શાવે છે કે અલ્લાહ તઆલા તેના બંદાઓ માટે કેટલો મહેરબાન છે.
5. દુન્યવી ધોકા-ધમકીઓથી બચવું: જાદૂ-ટૂણા અને શિર્ક જેવા કામો ભલે