Аль-Бакара сүрөсү — Аят 113

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• النَّصَارَى — Христиандар (Инжилге ишенүүчүлөр).
• الْيَهُودُ — Яхудилер (Тооратга ишенүүчүлөр).
• عَلَىٰ شَيْءٍ — «Эч нерседе эмес» деген мааниде, б.а. «туура динде эмес», «эч кандай негизде эмес» дегенди билдирет.
• يَتْلُونَ الْكِتَابَ — Китепти окушат (Тоорат менен Инжилди).
• الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ — Билбегендер, илимсиздер (мушриктер жана башкалар).
• يَحْكُمُ — Өкүм чыгарат, чечет.
• يَخْتَلِفُونَ — Алар талашып-тартышып келген нерселер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Яхудилер: «Христиандар туура жолдо эмес, алардын дини жараксыз» деп айтышты. Христиандар да: «Яхудилер туура жолдо эмес, алардын дини жараксыз» деп айтышты. Ал эми алардын экөө тең өз китептерин — Тоорат менен Инжилди — окуп турушат. Ал китептерде бардык пайгамбарларга ыйман келтирүү, алардын ортосунда айырмачылык кылбоо керектиги жазылган. Бирок алар өздөрү окуп турган китептериндеги бул чындыкка каршы чыгып, бири-бирин «туура эмес» деп айыптап жатышат. Бул алардын адашканын көрсөтөт.

Мындай сөздү мушриктер жана башка илимсиз адамдар да айтышкан — алар ар кандай диндеги адамдарга «сен туура жолдо эмессиң» деп айтышкан. Бирок чыныгы чечимди Аллах Кыямат күнү Өзү чыгарат. Ал алардын дин тууралуу талашып-тартышкан нерселери боюнча адилет өкүм чыгарат жана ар кимге кылган ишине жараша сыйлыгын же жазасын берет. Чындыгында куткарылуу — Аллах түшүргөн нерселердин баарына ыйман келтирүүдө, пайгамбарлардын арасын айырмалабоодо.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ыймандуулукка чакыруу: Бул аят бизге башка диндегилерди «туура эмес» деп айыптоо менен алек болбой, өзүбүздүн ыйманыбызды бекемдөөгө жана Аллах түшүргөн бардык нерселерге ыйман келтирүүгө умтулуу керектигин үйрөтөт. Ислам — бардык пайгамбарларга жана китептерге ыйман келтирүүнү талап кылган толук дин.
• Адилеттикке ишенүү: Кыямат күнү Аллах адилет өкүм чыгарат. Бул бизге дүйнөдөгү талаш-тартыштар, диний пикир келишпестиктер акыретте чыныгы чечимин табаарына ишеним берет. Аллахтын өкүмү адилет жана акыйкат.
• Бирдикке умтулуу: Аят ар кайсы дин өкүлдөрүнүн бири-бирин четке кагуусун сындайт. Бул бизге мусулмандар катары биримдикте болууга, бири-бирибизди түшүнүүгө жана жалпы чындыктарды издөөгө чакырат.
• Илимдин мааниси: «Алар китепти окушат» деген бөлүк илимдүү болуу менен аны туура колдонуунун ортосундагы айырманы көрсөтөт. Илим — жакшылыкка жеткирүүчү курал, эгер аны туура пайдаланбасак, ал бизди адаштырышы мүмкүн.
• Исламдын кеңдиги: Ислам башка диндердин ээлерин сыйлоого, алар менен талашпай, акыйкатты жумшактык менен жеткирүүгө үндөйт. Бул аят мусулмандарды башкаларга карата адилет жана ырайымдуу мамиле кылууга үйрөтөт.