Sure Bakara — Ayet 113

Kelime Anlamları:

• Leyse alâ şey’: Hiçbir şey üzere değil, yani doğru bir din üzere değil.
• Yetlûne’l-kitâb: Kitabı okuyorlar, tilavet ediyorlar.
• Kâlike: İşte böyle, tıpkı bunun gibi.
• Lâ ya’lemûn: Bilmeyenler, cahiller.
• Yahkumu: Hükmeder, karar verir.
• Yahtelifûn: İhtilaf ediyorlar, ayrılığa düşüyorlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, Ehl-i Kitap’ın içine düştüğü acı tabloyu ve birbirlerine karşı takındıkları yanlış tavrı bizlere haber vermektedir. Yahudiler, "Hıristiyanlar hiçbir doğru din üzere değiller" demişler; Hıristiyanlar da "Yahudiler hiçbir doğru din üzere değiller" diyerek karşılık vermişlerdir. Oysa her iki taraf da ellerindeki kitapları (Tevrat ve İncil’i) okuyorlar ve bu kitaplarda Allah’ın bütün peygamberlere ve kitaplara iman etmeyi emrettiğini görüyorlardı. Yani kitapları, onların bu birbirlerini reddeden sözlerinin yanlış olduğunu açıkça ortaya koyuyordu. Çünkü Tevrat da İncil de Allah’ın gönderdiği hak kitaplardır ve her ikisi de Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine imanı emreder.

Âyetin devamında ise bu durumun, kendilerinden önceki cahil toplumların sözlerine benzediği bildirilir: "İşte böylece, bilmeyenler de onların söylediklerinin benzerini söylemişlerdi." Bu, müşrik Araplar ve diğer cahil toplumlardır ki onlar da herhangi bir ilme ve kitaba dayanmadan, sırf inat ve taassup yüzünden hak dinleri reddediyorlardı. Demek ki bu tavır, sadece Yahudi ve Hıristiyanlara özgü değil; hakikatten uzaklaşan her toplumda görülen bir hastalıktır.

İşte bu yüzden âyet, en doğru hükmü Allah’ın vereceğini bildirerek sona erer: "Allah, kıyamet gününde, ihtilaf ettikleri şeyler hakkında onların arasında hükmedecektir." Yani asıl yargı, dünyada değil, ahirette ve Allah’ın adalet divanında verilecektir. O gün herkes, hangi dinin hak olduğunu ve kimin doğru söylediğini açıkça görecektir.

Davet ve İbret Yönü:

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize çok önemli bir ders veriyor: Bir kimseyi veya bir topluluğu, sırf aidiyetimiz farklı diye topyekûn reddetmek, cahillikten başka bir şey değildir. Hak ve hakikat, kişilerin veya grupların iddialarıyla değil, Allah’ın kitabı ve Peygamberinin sünnetiyle ölçülür. Biz Müslümanlar olarak, Allah’ın gönderdiği bütün peygamberlere ve kitaplara iman ederiz; hiçbirini ayırt etmeyiz. Bu, bizim imanımızın gereğidir. Birbirimizi suçlamak yerine, hakikati aramalı, Allah’ın kitabına sarılmalı ve O’nun rızasını kazanmaya çalışmalıyız. Unutmayalım ki asıl hüküm Allah’ındır ve O, kıyamet gününde herkesi adaletiyle yargılayacaktır. O halde bizler, bu dünyada birbirimizi yargılamak yerine, kendi amellerimize bakalım ve Allah’ın rızasını kazanmak için gayret edelim. Çünkü kurtuluş, ancak Allah’a ve O’nun indirdiğine iman etmekle mümkündür.