સૂરા અલ-બકરા — આયત 113

શબ્દોની સમજૂતી:

• عَلَىٰ شَيْءٍ (અલા શૈઅ): અર્થાત્ કોઈ સાચા ધર્મ પર નથી, કંઈ જ નથી.
• يَتْلُونَ الْكِتَابَ (યતલૂનલ્ કિતાબ): તેઓ ધર્મગ્રંથ વાંચે છે — તૌરાત અને ઇન્જીલ.
• الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ (અલ્લઝીના લા યઅલમૂન): જેઓ જ્ઞાન ધરાવતા નથી — અર્થાત્ મુશરિક અરબો અથવા અગાઉના અજ્ઞાની લોકો.
• يَحْكُمُ (યહ્કુમ): ફૈસલો કરશે, ન્યાય કરશે.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં જણાવે છે કે યહૂદીઓએ કહ્યું કે નસારા (ખ્રિસ્તીઓ) કોઈ સાચા ધર્મ પર નથી, અને નસારાઓએ કહ્યું કે યહૂદીઓ કોઈ સાચા ધર્મ પર નથી. આમ બંને પક્ષ એકબીજાને ધર્મભ્રષ્ટ ગણાવે છે. પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે બંને પોતાના ધર્મગ્રંથ વાંચે છે — યહૂદીઓ તૌરાત વાંચે છે અને નસારાઓ ઇન્જીલ વાંચે છે. આ ગ્રંથોમાં તો બધા નબીઓ (પયગંબરો) પર ઈમાન લાવવાનો આદેશ છે, કોઈ એકને બીજા પર શ્રેષ્ઠ ગણવાનો નહીં. તેથી તેઓ જે વાંચે છે તેની વિરુદ્ધ જ વર્તે છે.

પછી અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે આ જ પ્રકારે અજ્ઞાની લોકોએ — જેમ કે મુશરિક અરબોએ અથવા અગાઉના જાહિલ લોકોએ — પણ આવી જ વાત કહી હતી. તેઓ દરેક ધર્મના અનુયાયીને કહેતા કે તું કોઈ સાચા ધર્મ પર નથી. આ બધા લોકોનો આવો દાવો ખોટો છે, કારણ કે સાચો ધર્મ તે જ છે જે અલ્લાહ તરફથી આવેલા બધા પયગંબરો અને બધા ધર્મગ્રંથો પર ઈમાન લાવવાનો આદેશ આપે છે.

અંતે અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે કયામતના દિવસે અલ્લાહ તઆલા પોતે આ બધા લોકો વચ્ચે ફૈસલો કરશે, જેમાં તેઓ ધર્મના મામલે મતભેદ રાખતા હતા. તે દિવસે સત્ય અને અસત્ય વચ્ચેનો ફરક સ્પષ્ટ થઈ જશે, અને દરેકને તેના કર્મોનો બદલો મળશે.

આયતમાંથી શીખવા મળતી બોધપાઠ:

1. એકતા અને સહિષ્ણુતાનો પાઠ: અલ્લાહ તઆલા આપણને શીખવે છે કે બીજાના ધર્મને ખોટો ઠેરવવો અને પોતાને જ સાચો ગણવો એ અજ્ઞાનતાની નિશાની છે. સાચો ધર્મ તે છે જે બધા પયગંબરો અને બધા ધર્મગ્રંથો પર ઈમાન લાવવાનો આદેશ આપે.
2. જ્ઞાનની જવાબદારી: જેઓ ધર્મગ્રંથ વાંચે છે પણ તેના પર અમલ નથી કરતા, તેઓની પાસે જ્ઞાન હોવા છતાં અજ્ઞાની જેવું વર્તન છે. આપણે જે શીખીએ તેના પર અમલ કરવો જોઈએ.
3. અલ્લાહનો ન્યાય: કયામતના દિવસે અલ્લાહ તઆલા પોતે ન્યાય કરશે, તેથી આપણે દુનિયામાં બ