સૂરા અલ-બકરા — આયત 194

શબ્દોની સમજૂતી:

• الشَّهْرُ الْحَرَامُ: પવિત્ર મહિનો — એટલે એ મહિનો જેમાં લડાઈ કરવી હરામ છે (જેમ કે ઝિલ-કઅદ, ઝિલ-હિજ્જા, મુહર્રમ અને રજબ).
• الْحُرُمَاتُ: "હુરુમાત" એ "હુર્મત" (حُرْمَة) નું બહુવચન છે — એટલે પવિત્રતાઓ, જેમ કે પવિત્ર શહેર મક્કાની પવિત્રતા, પવિત્ર મહિનાની પવિત્રતા, અને ઇહરામની પવિત્રતા.
• قِصَاصٌ: બદલો, સમાનતા — એટલે જેવો ગુનો કરવામાં આવે તેવી જ સજા.
• فَاعْتَدُوا: તો તમે પણ તેના પર આક્રમણ કરો — અહીં અર્થ છે "બદલો લો", કારણ કે તેમણે પહેલ કરી હતી.
• بِمِثْلِ مَا اعْتَدَىٰ عَلَيْكُمْ: જેટલું તેમણે તમારા પર આક્રમણ કર્યું તેના જેટલું જ.
• وَاتَّقُوا اللَّهَ: અલ્લાહથી ડરો, તેની હદોનું ઉલ્લંઘન ન કરો.
• الْمُتَّقِينَ: ડરવાવાળા, પરહેઝગાર લોકો.

આયતનો તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા મુસલમાનોને જણાવે છે કે જે પવિત્ર મહિનામાં તમે મશરિકો (મૂર્તિપૂજકો) સામે લડાઈ કરી, તે ખરેખર તેમના દ્વારા પવિત્ર મહિનામાં કરવામાં આવેલા આક્રમણનો બદલો હતો. એટલે કે જે રીતે તેમણે પવિત્ર મહિનામાં તમારા પર હુમલો કરીને પવિત્રતાનો ભંગ કર્યો, તેવી જ રીતે તમને પણ તે પવિત્ર મહિનામાં તેમની સામે લડવાની છૂટ મળી — આ "બદલો" છે, "પહેલ" નહીં.

પછી અલ્લાહ તઆલા એક સામાન્ય નિયમ જણાવે છે કે બધી પવિત્રતાઓ (હુરુમાત) — પવિત્ર શહેર, પવિત્ર મહિનો, ઇહરામ વગેરે — તેમાં બદલાનો નિયમ લાગુ પડે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ આ પવિત્રતાઓનું ઉલ્લંઘન કરે, તો તેને તેના જેટલી જ સજા આપવામાં આવે. તેથી જે કોઈ તમારા પર આક્રમણ કરે, તમે પણ તેના પર તે જ પ્રમાણમાં બદલો લો — વધુ નહીં, ઓછું નહીં.

પરંતુ સાથે જ અલ્લાહ તઆલા ચેતવણી આપે છે કે બદલો લેતી વખતે અલ્લાહથી ડરો અને હદ ઓળંગશો નહીં. જો દુશ્મને જેટલું નુકસાન કર્યું છે તેટલું જ બદલો લો, તેનાથી વધુ નહીં. અને જાણી લો કે અલ્લાહ તે લોકોની સાથે છે જે તેનાથી ડરે છે, તેની આજ્ઞાઓ પાળે છે અને તેની હદોનું ઉલ્લંઘન કરતા નથી. અલ્લાહ તેમની સાથે મદદ, તૌફીક અને સફળતા આપીને છે.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. ઇન્સાફ અને સમાનતા: ઇસ્લામ શીખવે છે કે બદલો તે જ પ્રમાણમાં લેવો જોઈએ, વધુ નહીં. આ ન્યાયનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
2. પવિત્રતાઓનું સન્માન: પવિત્ર મહિના, પવિત્ર સ્થળો અને ઇહરામની પવિત્રતાનું જતન કરવું અને તેનું ઉલ્લંઘન ન કરવું એ મુસલમાનની જવાબદારી છે.