Sure Bakara — Ayet 194

Kelime Anlamları:

• Şehrü’l-harâm: Haram ay, yani savaşmanın yasaklandığı kutsal aylar (Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep).
• Hürmet: Saygı gösterilmesi gereken kutsal değerler; Mekke’nin, haram ayların ve ihramın kutsallığı gibi.
• Kısâs: Karşılıklı denklik, misliyle karşılık verme.
• İ’tidâ: Sınırı aşmak, haksızlık yapmak, saldırmak.

Tefsir:

Ey müminler! Allah’ın kutsal saydığı haram aylarda size savaş açan düşmanlarınıza karşı, aynı ayda savunma hakkına sahipsiniz. Sizden önce onlar bu kutsal ayların hürmetini çiğneyip size saldırdılar; işte bu yüzden Allah, size aynı ayda karşılık verme izni verdi. Bu, bir nevi denklik ve adalet ilkesidir.

Aynı şekilde, kutsal değerlere saygısızlık edenlere de misliyle karşılık verilir. Kim Mekke’nin, haram ayların veya ihramın kutsallığını çiğnerse, ona aynı ölçüde karşılık verilir. Bu, Allah’ın koyduğu dengeli bir ceza sistemidir.

Sizden birine saldıran olursa, siz de ona aynı şekilde, yaptığının dengiyle karşılık verin. Ancak dikkat edin: Sakın aşırıya kaçmayın, hakkınızdan fazlasını almayın. Sadece size yapılanın misliyle yetinin. Çünkü Allah, haddi aşanları sevmez.

Ey müminler! Allah’a karşı gelmekten sakının. İntikam alırken bile adaleti gözetin, zulme dönüşmeyin. Bilin ki Allah, kendisine karşı gelmekten sakınan, O’nun emirlerini yerine getiren ve yasaklarından kaçınan takva sahipleriyle beraberdir. Onları korur, onlara yardım eder ve işlerini yoluna koyar.

Bu ilahi talimat, size hem adaleti hem de merhameti öğretir. İslam, size zulmedene karşı hakkınızı savunmanızı meşru kılar; fakat bu savunmanın da bir sınırı olduğunu, asıl hedefin intikam değil, adaletin tesisi olduğunu hatırlatır. Allah’ın yardımı, O’na sığınan ve O’nun sınırlarını gözeten kulların yanındadır. Siz de O’nun rızasını kazanmak için bu ölçülere uyun ki, dünyada da ahirette de kurtuluşa eresiniz.