بقرہ سۈرىسى — ئايەت 201

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• حَسَنَةً: ياخشىلىق، مەنپەئەتلىك نەرسە. بۇ يەردە دۇنيا ۋە ئاخىرەتتىكى ھەر خىل ياخشىلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
• قِنَا: بىزنى ساقلا، بىزنى قوغدا، دېگەن مەنىدە.
• عَذَابَ النَّارِ: دوزاخ ئازابى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنىڭ ئالاھىدە دۇئاسىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار: «ئى پەرۋەردىگارىمىز! بىزگە دۇنيادا ياخشىلىق ئاتا قىلغىن، ئاخىرەتتىمۇ ياخشىلىق ئاتا قىلغىن ۋە بىزنى دوزاخ ئازابىدىن ساقلىغىن» دەپ دۇئا قىلىدۇ.

بۇ يەردىكى «دۇنيادىكى ياخشىلىق» دىن مەقسەت: ساغلاملىق، ھالال رىزىق، پايدىلىق ئىلىم، ياخشى ئەمەل، ئائىلە-ئەتراپتىكى خاتىرجەملىك ۋە باشقا شۇنىڭغا ئوخشاش دىن ۋە دۇنيا ئىشلىرىدىكى ياخشىلىقلاردۇر. «ئاخىرەتتىكى ياخشىلىق» بولسا جەننەت ۋە ئۇنىڭدىكى مەڭگۈلۈك نېمەتلەردۇر. «دوزاخ ئازابىدىن ساقلىغىن» دېگەن ئىلتىماس بولسا، ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلۇپ، ئۇنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشنى تىلەشتۇر.

بۇ دۇئا قۇرئاندا كەلگەن ئەڭ مۇكەممەل ۋە ئەڭ جامىئ دۇئالارنىڭ بىرىدۇر. شۇڭا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام كۆپىنچە مۇشۇ دۇئانى قىلاتتى. بۇ دۇئا مۇئمىننىڭ پەقەت دۇنياغىلا بېرىلىپ قالماستىن، ئاخىرەتنىمۇ ئەستە ساقلاپ، ئىككى دۇنيانىڭ ياخشىلىقىنى تىلەيدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• بۇ ئايەت مۇئمىننىڭ دۇئاسىنىڭ قانچىلىك كەڭ قورساق ۋە مۇكەممەل بولۇشى كېرەكلىكىنى ئۆگىتىدۇ: ئۇ پەقەت دۇنيالىق ياكى پەقەت ئاخىرەتلىكلا ئەمەس، بەلكى ئىككىسىنى تەڭ تىلەيدۇ.
• ئىسلام دىنى دۇنيادىن يۈز ئۆرۈش دىنى ئەمەس، بەلكى دۇنيا ۋە ئاخىرەتنى تەڭ ياخشى قىلىشقا تەرغىب قىلىدىغان دىندۇر. مۇئمىن دۇنيادا ياخشى ياشاپ، ئاخىرەتتە جەننەتكە ئېرىشىشنى تىلەيدۇ.
• بۇ دۇئا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەڭ كۆپ قىلغان دۇئاسى بولۇپ، ئۇنىڭ مۇھىملىقى ۋە قىممىتىنى كۆرسىتىدۇ. ھەر بىر مۇسۇلمان بۇ دۇئانى كۆپ قىلىشى كېرەك.
• ئايەت شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەقىقىي مۇئمىن دوزاخ ئازابىدىن قۇتۇلۇشنى ئەڭ مۇھىم مەقسەت قىلىدۇ، چۈنكى دوزاخ ئازابىدىن ساقلىنىش ئاخىرەتتىكى ھەر قانداق ياخشىلىققا ئېرىشىشنىڭ ئاساسىدۇر.
• بۇ ئايەت ئارقىلىق ئىسلامنىڭ ئاددىي، ئەمما چوڭقۇر مەنىلىك دۇئالارنى ئۆگىتىشى، مۇسۇلمانلارنىڭ ھەر ۋاقىت ئاللاھقا يۈزلىنىپ، ئۇنىڭدىن ياخشىلىق تىلەشىنىڭ قانچىلىك گۈزەل ئىبادەت ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇ.