સૂરા અલ-બકરા — આયત 250

1. શબ્દોના અર્થ:

• بَرَزُوا: તેઓ સામસામે આવ્યા, ખુલ્લા મેદાનમાં નીકળી પડ્યા.
• أَفْرِغْ: વરસાવ, ઠાલવ, ઉતાર.
• صَبْرًا: ધીરજ, સહનશક્તિ, મનની મજબૂતી.
• ثَبِّتْ أَقْدَامَنَا: અમારા પગ જમાવ, અમને ડગમગતા ન કર.
• الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ: કાફિર લોકો, અલ્લાહના ઇનકાર કરનારા.

1. આયતની તફસીર:

જ્યારે તાલૂત અને તેમના ઈમાનવાળા સૈનિકો જાલૂત અને તેના લશ્કરની સામે ખુલ્લા મેદાનમાં આવી ઊભા થયા, ત્યારે તેમણે પોતાની આંખો સામે દુશ્મનની વિશાળ સેના અને ભયંકર સ્થિતિ જોઈ. તે ક્ષણે તેઓએ અલ્લાહ તરફ રુજૂ કર્યું અને નમ્રતાપૂર્વક દુઆ કરી: "અય અમારા પાલનહાર! અમારા દિલો પર ધીરજ વરસાવ, અમારા પગ જમાવી દે જેથી અમે યુદ્ધના ભયથી ભાગીએ નહીં અને હાર ન પામીએ, અને તારી મદદ અને સહાયતાથી અમને કાફિર લોકો સામે વિજય આપ."

આ દુઆ દર્શાવે છે કે સાચા ઈમાનવાળા મુસીબતના સમયે પોતાની તાકાત, સંખ્યા કે સાધનો પર ભરોસો રાખવાને બદલે સૌથી પહેલાં અલ્લાહ તરફ પાછા ફરે છે. તેઓ સમજે છે કે ધીરજ, દિલની મજબૂતી અને વિજય — આ બધું અલ્લાહના હાથમાં છે. જ્યારે માણસ પોતાની નબળાઈ કબૂલ કરીને અલ્લાહ પાસે મદદ માંગે છે, ત્યારે અલ્લાહ તેને એવી શક્તિ અને સ્થિરતા આપે છે જેનાથી તે મુશ્કેલીઓ સામે ડગમગતો નથી.

1. આ આયતમાંથી શીખવા જેવી બાબતો:

• મુશ્કેલીના સમયે સૌથી પહેલું કામ દુઆ અને અલ્લાહ તરફ રુજૂ કરવું છે, કારણ કે સાચી મદદ ફક્ત અલ્લાહ તરફથી આવે છે.
• ધીરજ (સબર) એ અલ્લાહની ખાસ બખ્શિશ છે; તે માંગવાથી મળે છે અને દિલને મજબૂત બનાવે છે.
• યુદ્ધ હોય કે જીવનની કોઈ પણ પરીક્ષા — પગ જમાવવા એટલે કે ડગમગવું નહીં, ડરીને ભાગવું નહીં, એ ઈમાનની નિશાની છે.
• અલ્લાહ પર ભરોસો રાખનારને તે કદી નિરાશ કરતો નથી; તે ઓછા સાધનોમાં પણ વિજય આપે છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે નબળાઈ કબૂલ કરવી એ શરમની વાત નથી, પરંતુ અલ્લાહ સામે નમ્ર બનવું એ જ સાચી તાકાત છે.
• જે અલ્લાહને પોતાનો પાલનહાર માનીને તેની પાસે મદદ માંગે છે, તેને અલ્લાહ કદી એકલો છોડતો નથી — આ જ ઈસ્લામની સુંદરતા અને કુરઆનનો સંદેશ છે.