سوره بقره — آیه 47

معانی کلمات:

• بنی اسرائیل: فرزندان یعقوب (علیه السلام) که اسرائیل لقب آن حضرت بود.
• نعمتی: نعمتهای فراوان و گستردهای که شامل حال شما کردم.
• فضّلتكم: شما را برتری دادم و برگزیدم.
• العالمین: جهانیانِ زمان شما.

تفسیر آیه:

ای فرزندان یعقوب! نعمتهای فراوان و بیشمار مرا که بر شما ارزانی داشتم، همواره به یاد آورید و سپاسگزار این الطاف باشید. به یاد داشته باشید که من شما را بر جهانیانِ زمان خودتان برتری بخشیدم؛ برتریای که شامل نعمتهای دینی و دنیوی میشد. در بُعد دینی، پیامبران بسیاری از میان شما برانگیختم و کتابهای آسمانی همچون تورات و انجیل را بر شما نازل کردم. در بُعد دنیوی نیز به شما پادشاهی، قدرت و امکاناتی عطا کردم که در اختیار هیچ قوم دیگری در آن عصر قرار نداشت. این برتری و فضیلت، هرچند در اصل به پدران شما تعلق داشت، اما فرزندان نیز از این شرافت و افتخار بهرهمند میشوند و باید قدردان این موهبت بزرگ باشند.

فواید و پیامهای آیه:

• یادآوری نعمتهای الهی، زمینهساز شکرگزاری و بندگی خالصانه است و انسان را از غفلت و ناسپاسی بازمیدارد.
• برتری و فضیلت واقعی، نه بر اساس نژاد و قومیت، بلکه بر اساس هدایت الهی، ایمان و عمل صالح است؛ بنابراین هر امتی که از این عوامل بهرهمند شود، شایسته کرامت و برتری خواهد بود.
• نعمتهای معنوی مانند نبوت و کتاب آسمانی، از بزرگترین الطاف الهی به بشر هستند که باید قدر آنها را دانست و در مسیر هدایت از آنها بهره جست.
• این آیه به ما میآموزد که تاریخ و پیشینه پرفضیلت، مسئولیتآور است؛ چنانکه بنیاسرائیل به دلیل برخورداری از نعمتهای ویژه، وظیفه سنگینتری در اطاعت و شکرگزاری داشتند.