સૂરા અલ-બકરા — આયત 47

શબ્દોની સમજૂતી:

• يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ: હે યાકૂબની સંતાનો! (ઇસ્રાઈલ એટલે નબી યાકૂબ અલૈહિસ્સલામ.)
• اذْكُرُوا: યાદ કરો, સ્મરણ કરો.
• نِعْمَتِيَ: મારી નેઅમત (કૃપા/આશીર્વાદ).
• أَنْعَمْتُ: મેં આપી.
• فَضَّلْتُكُمْ: મેં તમને શ્રેષ્ઠતા આપી, પસંદ કર્યા.
• الْعَالَمِينَ: સૃષ્ટિવાસીઓ, અહીં અર્થ છે — તમારા સમયના લોકો.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા હઝરત યાકૂબ (અલૈહિસ્સલામ)ની સંતાનોને — એટલે કે બની ઇસ્રાઈલને — સંબોધીને ફરમાવે છે કે: હે યાકૂબની સંતાનો! મારી એ નેઅમતોને યાદ કરો જે મેં તમને આપી છે. આ નેઅમતો દીની (ધાર્મિક) પણ હતી અને દુન્યવી પણ. દીની નેઅમતોમાં નબીઓનો સિલસિલો, આસમાની કિતાબો જેવી કે તૌરાત અને ઇન્જીલનું ઉતરવું, અને દુન્યવી નેઅમતોમાં માલ-દૌલત, સલ્તનત અને બાદશાહીનો સમાવેશ થાય છે. આ બધી નેઅમતો માટે અલ્લાહનો શુક્ર અદા કરો અને એ પણ યાદ રાખો કે મેં તમને તમારા સમયના બીજા લોકો પર શ્રેષ્ઠતા આપી હતી — નબુવ્વત (પયગંબરી) અને બાદશાહી દ્વારા. આ શ્રેષ્ઠતા ભલે તમારા બાપ-દાદાઓને મળી હતી, પણ તેનાથી સંતાનોને પણ શરફ (બજજત) મળે છે, કારણ કે સંતાન પોતાના પૂર્વજોની શાનથી ઓળખાય છે. આ યાદ કરાવવાનો મકસદ એ છે કે તેઓ અલ્લાહની કૃપાને સ્વીકારે, શુક્ર કરે અને ગુમરાહી છોડીને સત્ય તરફ પાછા ફરે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. નેઅમતોનું સ્મરણ એ શુક્રની ચાવી છે: અલ્લાહની આપેલી દરેક નેઅમત — દીની હોય કે દુન્યવી — યાદ કરવાથી ઇન્સાનના દિલમાં શુક્ર જાગે છે, અને શુક્ર કરનારને અલ્લાહ વધુ આપે છે.
2. અલ્લાહની કૃપા ખાસ પસંદગી છે: અલ્લાહ જેને ચાહે તેને નબુવ્વત, ઇલ્મ, બાદશાહી કે બીજી કોઈ પણ નેઅમતથી શ્રેષ્ઠતા આપે છે. આ શ્રેષ્ઠતા પર ઘમંડ નહીં, પણ શુક્ર અને જવાબદારીની ભાવના આવવી જોઈએ.
3. પૂર્વજોની શાન સંતાનો માટે શરફ છે: સારા બાપ-દાદાઓની નેકી અને અલ્લાહ તરફથી મળેલી શ્રેષ્ઠતા સંતાનોને પણ શરફ આપે છે — પણ શરત એ છે કે સંતાનો એ શરફને સાચવે અને શુક્ર કરે.
4. ઇતિહાસમાંથી શીખ: અલ્લાહ પોતાના બંદાઓને વારંવાર યાદ કરાવે છે કે ભૂતકાળની નેઅમતો ભૂલી ન જાઓ, જેથી તમે ગુમરાહીમાં ન પડો. આ આયત આપણને પણ શીખવે છે કે આપણા ઉપર થયેલી અલ્લાહની કૃપાઓને યાદ