بقرہ سۈرىسى — ئايەت 57

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• الْغَمَامَ: بۇلۇت، دېمەكچى بولغىنى بۇلۇت ئۇلارغا سايە بولۇپ، قۇياشنىڭ ئىسسىقىدىن ساقلايتتى.
• الْمَنَّ: بىر خىل تاتلىق نەرسە بولۇپ، تەمى ھەسەلگە ئوخشايدۇ، ئۇلارغا ئاسماندىن چۈشۈرۈلگەن رىزىق.
• السَّلْوَى: بىر خىل كىچىك قۇش بولۇپ، گۆشى لەززەتلىك، بەدەن قۇشىغا ئوخشايدۇ.
• ظَلَّلْنَا: بىز سايە قىلدۇق، يەنى بۇلۇتنى ئۈستىلىرىگە سايە قىلىپ بەردۇق.
• يَظْلِمُونَ: زۇلۇم قىلىدۇ، بۇ يەردە ئۆزلىرىگە زىيان قىلىدۇ دېگەن مەنىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بەنى ئىسرائىلغا بولغان نېمەتلىرىنى ئەسكەرتىپ مۇنداق دەيدۇ: ئۆز ۋاقتىدا سىلەر چۆلدە يۈرگەن ۋاقىتتا، بىز بۇلۇتنى ئۈستۈلەرڭلارغا سايە قىلىپ بەردۇق، شۇنداقلا قۇياشنىڭ قىززىق ئىسسىقىدىن سىلەرنى قوغدىدۇق. يەنە ئاسماندىن سىلەرگە «مەنن» ۋە «سەلۋا»نى چۈشۈرۈپ بەردۇق. «مەنن» تەمى ھەسەلدەك تاتلىق بولغان بىر خىل نەرسە، «سەلۋا» بولسا گۆشى لەززەتلىك بولغان بىر خىل كىچىك قۇش ئىدى. ئاندىن بىز ئۇلارغا: «سىلەرگە رىزىق قىلىپ بەرگەن پاك ۋە ھالال نەرسىلەردىن يەڭلار» دەپ بۇيرۇدۇق. ئەمما ئۇلار بۇ نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلماي، كۇفرىلىق قىلدى. ئۇلار بىزگە ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمىدى، چۈنكى ئاللاھ تائالا پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ئاسىيلىق قىلغۇچىلارنىڭ ئاسىيلىقىدىن ھېچقانداق زىيان يەتمەيدۇ، ئىتائەت قىلغۇچىلارنىڭ ئىتائەت قىلىشىدىنمۇ ھېچقانداق پايدا يەتمەيدۇ. ئەمەلىيەتتە ئۇلار ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلدى، يەنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا خىلاپلىق قىلىش بىلەن ئۆزلىرىنىڭ ساۋابتىن بولغان نېسىۋىسىنى كېمەيتىپ، ئۆزلىرىنى ئازابقا دۇچار قىلدى. بۇ زۇلۇمنىڭ زىيىنى پەقەت ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىگە قايتىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ناھايىتى مېھرىبان ۋە رەھىمدىل، ئۇلارنىڭ ئېھتىياجىنى ئۆزى قاندۇرىدۇ، ھەتتا چۆلدە يۈرگەن ۋاقىتتىمۇ ئۇلارغا سايە، يېمەك-ئىچمەك بېرىدۇ.
• ئاللاھنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىنى ئېتىراپ قىلىش ۋە شۈكۈر قىلىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر. شۈكۈر قىلغان بەندىگە ئاللاھ نېمەتنى تېخىمۇ ئاشۇرىدۇ.
• ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىش ياكى كۇفرىلىق قىلىش ئاللاھقا ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ، بەلكى بۇنىڭ زىيىنى پەقەت ئىنساننىڭ ئۆزىگە قايتىدۇ. شۇڭا ھەر بىر ئادەم ئۆز ئەمەلىنىڭ ئاقىۋىتىنى ئويلىشى كېرەك.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى پاك ۋە ھالال نەرسىلەردىن يېيىشكە، ئاللاھ بەرگەن رىزىقلاردىن بەھرىمەن بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھنىڭ بەرگەن رىزىقلىرىنى قەدىرلەش ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىش لازىملىقىنى ئۆگىتىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئەھۋالدا بەندىلىرىنىڭ ياردىمىگە يېتىدۇ، شۇڭا بىز ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە مۇشكۈلاتتا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىد ئۈزمەسلىكىمىز كېرەك.