بقرہ سۈرىسى — ئايەت 56

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ثُمَّ : ئاندىن، كېيىن.
• بَعَثْنَاكُم : سىلەرنى تىرىلدۈردۇق، ئۆلۈكتىن تىرىلدۈرۈپ قوزغىدۇق.
• مَوْتِكُمْ : سىلەرنىڭ ئۆلۈشۈڭلار، يەنى سىلەرنىڭ ئۆلگەنلىكىڭلار.
• لَعَلَّكُمْ : شايد سىلەر، مۇمكىنكى سىلەر.
• تَشْكُرُونَ : شۈكۈر قىلىسىلەر، يەنى ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە مىننەتدارلىق بىلدۈرۈسىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىسرائىل ئەۋلادلىرى مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ دەۋرىدە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا ئاسىيلىق قىلىپ، مۇسا ئەلەيھىسسالامغا «بىز ئاللاھنى ئوچۇق كۆرمىگۈچە ئىمان ئېيتمايمىز» دەپ جاھىللىق قىلغان ئىدى. شۇ چاغدا ئۇلارغا قاتتىق بىر ئاۋاز (يەنى چاقماق ۋە زىلزىلە) كېلىپ، ھەممىسى ھاڭ-تاڭ بولۇپ ئۆلۈپ قالدى. ئاندىن ئاللاھ تەئالا ئۇلارنى ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلدۈردى. بۇ ئايەتتە ئاللاھ تەئالا شۇ ھەقتە خەۋەر بېرىپ: «ئاندىن سىلەرنى ئۆلگىنىڭلاردىن كېيىن تىرىلدۈردۇق، شايد شۈكۈر قىلغايسىلەر» دەيدۇ.

بۇ يەردە «تىرىلدۈرۈش» دېگەن ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر. ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن قايتا ھاياتلىق بېغىشلاندى، بۇ ئۇلارغا بېرىلگەن ئىككىنچى پۇرسەت ئىدى. ئاللاھ تەئالا ئۇلارنى تىرىلدۈرۈش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ قالغان ئۆمرىنى تاماملىشى، رىزقىنى ئېلىشى ۋە تەۋبە قىلىپ ياخشى ئەمەل قىلىشى ئۈچۈن پۇرسەت بەردى. ئەگەر ئۇلار ئۆز ئەجەللىرى بىلەن ئۆلگەن بولسا ئىدى، قايتا تىرىلمەيتتى. بۇ ئاللاھنىڭ ئۇلارغا بولغان رەھمىتى ۋە مەرھەمىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا «شايد شۈكۈر قىلغايسىلەر» دېيىلىشى، ئاللاھنىڭ بېرىلگەن ھاياتلىق ۋە ساغلاملىق قاتارلىق نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلىشنىڭ لازىملىقىنى ئەسكەرتىدۇ. شۈكۈر قىلىش — ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى تونۇش، تىل بىلەن ماختاش ۋە ئەمەل بىلەن ئىتائەت قىلىش دېگەنلىكتۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تەئالا ھەر نەرسىگە قادىردۇر، ئۆلۈكنى تىرىلدۈرەلەيدۇ. بۇ قىيامەت كۈنىدىكى قايتا تىرىلىشنىڭ دەلىلىدۇر.
• ئاللاھنىڭ رەھمىتى كەڭدۇر، بەندىلىرىگە تەۋبە قىلىش ۋە ياخشى ئەمەل قىلىش ئۈچۈن پۇرسەت بېرىدۇ.
• ھاياتلىق ۋە ساغلاملىق ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ نېمىتىدۇر، شۇڭا ھەر ۋاقىت شۈكۈر قىلىش لازىم.
• شۈكۈر قىلىش ئىنساننى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدۇ ۋە نېمەتلەرنىڭ داۋاملىق بولۇشىغا سەۋەب بولىدۇ.
• ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش ھەقىقىي بولغىنىدەك، قىيامەت ۋە ئاخىرەت ھاياتىمۇ ھەقىقىيدۇر. بۇ ئىسلامغا بولغان ئىشەنچنى كۈچەيتىدۇ ۋە ياخشى ئەمەللەرگە تەرغىب قىلىدۇ.