Аль-Бакара сүрәсе — Аять 79

Сүзләрнең мәгънәләре:

• вәйл — һәлакәт, каты ґәзап һәм ґәзап белән куркыту сүзе.
• йәктүбүнәл-китәб — китапны (Тәүратны) үз куллары белән үзгәртеп язу.
• бә'идәһим — үз куллары белән (ялганлап).
• сүммә йәкүлүнә — аннары әйтәләр.
• һәзә мин ґиндилләһ — бу Аллаһ тарафыннан иңдерелгән.
• ли-йәштәру биһи сәмәнән калилә — бу аша аз гына дөнья малын (ришвәт, дәрәҗә) алу өчен.
• мин мә кәсәбәт әйдиһим — куллары язган нәрсәләр сәбәпле.
• мин мә йәксибүн — тапкан (казанган) маллары сәбәпле.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Яһүд галимнәреннән булган явыз кешеләргә каты ґәзап һәм һәлакәт белән куркыта. Алар үз куллары белән Тәүратны үзгәртеп, аңа ялган сүзләр кушып язалар иде. Аннары бу ялган сүзләрне кешеләргә күрсәтеп: "Бу — Аллаһ тарафыннан иңдерелгән китап", — дип әйтәләр иде. Алар моның белән Муса пәйгамбәргә (ґәләйһиссәләм) иңдерелгән хак Тәүратны бозып, аның урынына үзләре уйлап чыгарган ялганнарны керттеләр. Аларның бу эшне эшләүләрендәге максат — аз гына дөнья малын алу, ягъни ришвәт алу, үз дәрәҗәләрен саклап калу һәм кешеләр арасында абруйларын югалтмау иде. Алар пәйгамбәребез Мөхәммәднең (сәлләллаһу ґәләйһи вә сәлләм) килүен белгәч, аның сыйфатларын Тәүраттан бөтенләй бозып чыгардылар, халыкны аңа иман китерүдән туктатыр өчен.

Аллаһы Тәгалә аларга өч төрле ґәзап белән куркыта: беренчесе — куллары белән ялган язулары өчен; икенчесе — бу ялганны Аллаһка иңдерелгән дип әйтүләре өчен; өченчесе — бу ялган эшләре аша тапкан маллары һәм дәрәҗәләре өчен. Аларның бу гамәлләре — иң зур гөнаһлардан, чөнки алар Аллаһ исеменнән ялган сөйләп, кешеләрне хак юлдан яздырдылар.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Дин галимнәренә карата иң зур куркыныч — Аллаһ сүзен үз файдасына кулланып, аны үзгәртү яки бозу. Бу эш — иң оятсыз гөнаһлардан санала.
2. Динне дөнья малына алыштыру — бөтен заманнарда да зур һәлакәткә илтә. Кем дә кем динне үзенең шәхси мәнфәгатьләре өчен кулланса, ул Аллаһ ґәзабына дучар булачак.
3. Кешеләргә хак сүзне җиткерүдә төгәллек һәм дөреслек мөһим. Ялганны хак итеп күрсәтү — Аллаһы Тәгаләнең рәхмәтеннән читләшүгә китерә.
4. Бу аять безне дин эшләрендә ихлас булырга, дөнья малын диннән өстен куймаска өйрәтә. Чөнки дөнья малы — вакытлыча, ә Аллаһ ґәзабы — мәңгелек.
5. Яхшы гамәлләр кылып, кешеләргә хак юлны күрсәтү — Аллаһы Тәгалә янында иң олы дәрәҗәләргә ирештерә торган гамәл.