Аль-Бакара сүрөсү — Аят 79

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَيْلٌ (уайл): Катуу азап, кыйроо жана өкүнүч маанисин билдирет. Бул сөз кыйратуучу азапка дуушар болгон адам айта турган сөз катары да түшүндүрүлөт.
• يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ: Өз колдору менен китеп жазышат. Бул жерде атайын өзгөртүү, бурмалоо маанисинде колдонулуп, алардын өз ойлорунан чыгарган нерселерин Кудайдан деп жалган кошууларын көрсөтөт.
• ثَمَنًا قَلِيلًا: Аз гана баа, арзыбаган дүйнөлүк пайда. Бул дүйнөнүн убактылуу мансабы, мал-мүлкү жана башкалар.
• مِمَّا يَكْسِبُونَ: Алар тапкан нерселерден. Бул жерде арам жол менен алынган пайда, пара жана башкалар көздө тутулат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Йахуд дин окумуштууларынын арасындагы бузукуларга катуу эскертүү жана коркунуч билдирет. Алар өз колдору менен китеп жазып, анан аны Кудай тарабынан түшүрүлгөн деп жалган айтышкан. Чынында, алар жазган нерсе Муса пайгамбарга (алейхи салам) түшүрүлгөн Тооратка такыр туура келбейт. Алар муну дүйнөнүн арзыбаган пайдасын алуу үчүн, башкача айтканда, мансап, байлык жана пара алуу максатында жасашкан.

Ошондуктан аларга кыйроо жана катуу азап болот — өз колдору менен жалган жазып, Кудайга жалган кошкондуктары үчүн. Дагы аларга кыйроо жана катуу азап болот — арам жол менен тапкан мал-мүлкү, пара жана башка дүйнөлүк пайдалары үчүн. Бул аят Йахуд окумуштууларынын айрымдары Мухаммад пайгамбардын (саллаллаху алейхи уа саллам) келүүсү менен өздөрүнүн башчылыгы жоюлат деп коркуп, адамдарды ыйман келтирүүдөн тосуу үчүн Тоораттагы пайгамбардын сыпатын өзгөртүп, бурмалаганын баяндайт. Алар өздөрүнүн ойлоп тапкан нерселерин Кудайдан деп жалган кошуп, ага аз гана дүйнөлүк пайданы алмаштырышкан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Акыйкатты коргоо зарылдыгы: Бул аят Кудайдын сөзүн бурмалоо, өзгөртүү жана жалган кошуу канчалык оор күнөө экенин көрсөтөт. Ислам дини акыйкатты, тазалыкты жана ишенимдүүлүктү коргоону талап кылат.
• Дүйнөнүн азгырыктарынан сактануу: Аз гана дүйнөлүк пайда үчүн акыйкатты жашыруу же бурмалоо адамды түбөлүк кыйроого алып барат. Ислам адамды дүйнөнүн убактылуу жыргалчылыктарына алданып, акыретти унутуудан сактайт.
• Илим жана билимдин жоопкерчилиги: Дин илимин билген адамдар аны таза сактоого жана туура жеткирүүгө милдеттүү. Билимди жеке кызыкчылык үчүн колдонуу чоң күнөө.
• Кудайдын адилеттиги: Ким жалган жазса, ким арам жол менен пайда тапса, алардын баары Кудайдын алдында жооп берет. Бул аят Кудайдын адилет соту бар экенин эскертип, адамды жакшылыкка үндөйт.
• Исламдын туура жолу: Ислам дини адамды акыйкатты айтууга, ишенимдүү болууга жана башкаларды алдоодон сактанууга чакырат. Бул аят аркылуу Исламдын акыйкатчыл жана адилеттүү дин экенин көрөбүз.