Аль-Бакара сүрөсү — Аят 81

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• بَلَىٰ (балаа): «Ооба, албетте» деген мааниде. Мурунку айтылган терс пикирди жокко чыгарып, кийинки ойду бекемдейт.
• كَسَبَ (касаба): «Казалды, иштеп тапты, кылды» дегенди билдирет. Бул жерде адам өзү жасаган иш-аракетти өзүнө тарткандыгы айтылат.
• سَيِّئَةً (саййиа): «Жамандык, күнөө» деген мааниде. Бул жерде эң чоң күнөө — Аллахка шерик кошуу (ширк) жана каапырлык.
• أَحَاطَتْ (ахаатат): «Каптап алды, бардык тараптан курчап алды» дегенди билдирет. Күнөө адамды төрт тарабынан ороп, андан чыгууга жол калбаган абал.
• خَطِيئَتُهُ (хатииатуху): «Анын күнөөсү» деген мааниде.
• أَصْحَابُ النَّارِ (асхаабун-наар): «Тозок ээлери, тозокко татыктуу болгондор» дегенди билдирет.
• خَالِدُونَ (хаалидуун): «Туруктуу калуучулар, түбөлүк калуучулар» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына аят мурунку аятта айтылган жөөттөрдүн жана башкалардын «Бизди тозок оту бир нече күн гана тийет» деген жалган ой-пикирлерин четке кагуу үчүн түшүрүлгөн. Аллах Таала аларга: «Жок, андай эмес!» — деп жооп берип, чыныгы өкүмдү билдирет.

Кимде-ким чоң күнөө — Аллахка шерик кошуу жана каапырлык — кылып, ошол күнөө аны бардык тараптан каптап, өлгөнчө ошол абалда калса, мына ошолор тозоктун ээлери. Алар тозокто түбөлүк калышат, андан эч качан чыгышпайт. Бул өкүм Аллахтын адилет соту боюнча өзгөрбөйт.

Демек, аятта айтылган «күнөөнүн каптап алышы» — бул жөнөкөй күнөө эмес, адамдын жашоосун толук ээлеп, ыймандан ажыратып, каапырлык абалында өлүмгө алып барган күнөө. Мындай адамдар тозокто түбөлүк калышат. Ал эми ыймандуу адамдардын кичине күнөөлөрү болсо, алар Аллахтын каалоосу боюнча кечирилиши же белгилүү убакыттан кийин тозоктон чыгарылышы мүмкүн. Бул аят тозокто түбөлүк калуу каапырларга гана тиешелүү экендигин ачык көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга кызыктыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын адилеттигин жана акыйкаттыгын көрсөтөт: эч кимге залымдык кылынбайт, ар ким өз кылганына жараша сыйлык же жаза алат.
• Адам баласына өз күнөөлөрүнөн сактануу, өзгөчө чоң күнөөлөрдөн (ширк, каапырлык) алыс болуу зарылдыгын эскертет.
• Ислам дини адамды үмүтсүздүккө түртпөйт: эгер адам тообо кылып, ыйманга кайтса, Аллахтын ырайымы кең. Бирок тообо кылбай, каапырлык абалында өлсө, түбөлүк жазага дуушар болот.
• Бул аят ыймандуу адамдарга сооротуу берет: алар тозокто түбөлүк калбайт, Аллахтын ырайымы менен бейишке киришет.
• Ошондой эле аят аркылуу адам өз жашоосунда жакшылыктарды көбөйтүп, жамандыктардан алыс болууга умтулушу керектигин үйрөнөбүз. Ислам — бул адилеттик, ырайым жана акыйкат дини.