Та Ха сүрөсү — Аят 111

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَعَنَتِ (ва ъанати): багынып, моюн сунуп, кордук менен баш ийүү.
• الْوُجُوهُ (ал-вужуһу): жүздөр; бул жерде жүздөр аркылуу адамдардын өздөрү эскерилет.
• الْحَيُّ (ал-Һаййу): түбөлүк тирүү, өлүмү жок Аллах.
• الْقَيُّومُ (ал-Каййуму): бардык нерсени өзү кармап турган, башкаруучу, эч нерсеге муктаж болбогон Аллах.
• خَابَ (хаба): зыянга учурады, жоготууга дуушар болду, үмүтү үзүлдү.
• حَمَلَ ظُلْمًا (хамала зулуман): өзүнө зулумдук — күнөө — жүктөп алды; бул жерде зулум деп Аллахка шерик кошуу айтылат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Кыямат күнү бардык жаратылгандардын жүздөрү түбөлүк тирүү жана бардык нерсени башкарып турган Аллахтын алдында багынып, моюн сунат. Ал күнү эч ким өз күчүнө, байлыгына же даражасына таяна албайт; баары Аллахтын улуулугуна жана кудуретине баш ийет. Аллах түбөлүк тирүү, өлбөйт, жана Ал бүткүл ааламды өз бийлиги менен кармап, башкарып турат. Ал эч кимге муктаж эмес, ал эми бардык жаратылгандар Ага муктаж.

Ошол күнү өзүнө зулумдук — башкача айтканда, Аллахка шерик кошуу жана башка күнөөлөрдү — жүктөп алган адам зыянга учурап, жоготууга дуушар болот. Ал өзүнүн жасаган иштери менен өзүн кыйроого алып барган болот. Демек, бул аят адамды өзүнүн жүрүм-турумун ойлонууга, зулумдуктан жана шерик кошуудан алыс болууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын түбөлүк тирүү жана бардык нерсени башкаруучу экенин билүү адамдын жүрөгүнө Аллахка болгон ишенимди жана моюн сунууну бекемдейт.
• Кыямат күнүндө бардык адамдар Аллахтын алдында багынып, эч ким өзүнүн күчүнө таяна албастыгын эстен чыгарбоо керек.
• Зулумдук, өзгөчө Аллахка шерик кошуу, адамды түбөлүк жоготууга алып барарын түшүнүү — бул адамды туура жолго багыттайт.
• Бул аят бизди Аллахка ыклас менен ибадат кылууга, зулумдуктан жана күнөөлөрдөн алыс болууга үндөйт.
• Аллахтын ысымдары болгон «الْحَيُّ» жана «الْقَيُّومُ» аркылуу Аллахтын улуулугун жана кудуретин таанып, Ага болгон сүйүүбүздү жана коркуубузду арттырабыз.
• Ислам дини адамды адилеттикке, моюн сунууга жана жоопкерчиликти сезүүгө чакырат; бул дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетүүнүн жолу.