Toha surasi — Oyat 40

Kalimalarning ma'nolari:

• تَمْشِي – yurib borasan (harakat qilasan).
• تَقُولُ – aytadi (gapirdi).
• يَكْفُلُهُ – uni tarbiyalaydi, boqadi va emizadi.
• فَرَجَعْنَاكَ – seni qaytardik.
• تَقَرَّ عَيْنُهَا – uning ko‘zi quvonadi, xotirjam bo‘ladi.
• فَتَنَّاكَ فُتُونًا – seni turli sinovlar bilan imtihon qildik.
• لَبِثْتَ – turding, yashading.
• عَلَى قَدَرٍ – belgilangan vaqtda, taqdir qilingan muddatda.

Tafsir:

Ey Muso! Biz senga yana bir necha ne’matlarimizni eslatamiz. O‘sha paytda yodingdami, qutingni daryoga tashlaganingdan so‘ng, opang uning ortidan yurib, ta’qib qilib borardi. U seni topib olgan kishilarga: “Sizlarga uni boqib, emizib, tarbiya qiladigan kishini ko‘rsataymi?” – dedi. Shunda ular uning so‘zini qabul qilib, seni onangga qaytardik. Buning sababi shu ediki, onangning ko‘zi seni ko‘rib quvonishi, sendan ayrilganligi uchun qayg‘urmasligi edi. Shuningdek, sen o‘sha qibtiy kishini urib o‘ldirgan eding. O‘shanda senda qo‘rquv va pushaymonlik paydo bo‘ldi. Biz seni shu g‘amdan qutqardik va turli sinovlar bilan imtihon qildik – seni Makyanga qochishga majbur qildik, u yerda ko‘p yillar yashading. So‘ngra, ey Muso, sen o‘z vaqtida, Bizning taqdirimiz bilan, seni payg‘ambar qilib, kalomimizni eshittirish uchun belgilangan muddatda kelding. Bularning barchasi Bizning hukmimiz va irodamiz bilan bo‘ldi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o‘z bandalariga ko‘rsatgan ne’matlarini eslatish orqali ularning qalbiga shukr va muhabbat uyg‘otadi. Bu – mo‘minning Rabbisiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlaydi.
2. Allohning har bir ishi hikmat bilan bo‘ladi. Ona va bola o‘rtasidagi mehr-muhabbat, hatto qiyin sharoitlarda ham Allohning rahmati bilan saqlanib qoladi.
3. Gunoh qilgan inson tavba qilsa, Alloh uni kechiradi va g‘am-qayg‘udan qutqaradi. Muso alayhissalomning qilgan xatosi ham Allohning rahmati bilan yuvildi.
4. Sinovlar insonni poklaydi, uning sabr-qanoatini oshiradi va Allohga yaqinlashtiradi. Har bir qiyinchilikdan keyin yengillik keladi.
5. Allohning va’dasi haqdir – U bandasini o‘z vaqtida, o‘zi belgilagan muddatda zafar va najotga yetkazadi.