Та Ха сүресі — Аят 81

1. Сөздердің мағынасы:

• كُلُوا — жеңдер.
• طَيِّبَاتِ — таза, адал әрі дәмді нәрселер.
• رَزَقْنَاكُمْ — сендерге ризық етіп бердік.
• لَا تَطْغَوْا — шектен шықпаңдар, асып кетпеңдер.
• فَيَحِلَّ — сонда түседі, келеді.
• غَضَبِي — Менің ашуым.
• هَوَىٰ — құрыды, жойылды, зиянға ұшырады.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала құлдарына Өзі берген адал әрі таза ризықтардан жеуге әмір етеді. Бұл ризықтар — Аллаһтың адамдарға деген мейірімі мен жомарттығының көрінісі. Адам баласына берілген нығметтердің ішіндегі ең қажеттісі — тамақ пен ішімдік. Аллаһ оларды пайдалануға рұқсат беріп қана қоймай, тіпті шақырып, «жеңдер» дейді.

Алайда бұл рұқсат шексіз емес. Аллаһ бұл ризықтарды пайдалануда шектен шықпауды, яғни Өзі белгілеген шекарадан аспауды талап етеді. Шектен шығу дегеніміз — асыра сіңіру, ысырап ету, тәкаппарлық таныту, адал мен арамды ажыратпау, сондай-ақ өзгелердің құқығын таптау, яғни біреудің ризығын жеп, біреуді аш қалдыру сияқты әрекеттер. Егер адам осы шекарадан асып кетсе, оған Аллаһтың ашуы түседі. Ал кімге Аллаһтың ашуы түссе, ол ақиқатта құрып, екі дүниеде де зиянға ұшырайды.

Бұл аят — Аллаһтың нығметтеріне шүкір ету мен оларды дұрыс пайдаланудың үлгісін көрсетеді. Ризық — Аллаһтың сыйы, ал оны пайдаланудағы әдеп — құлдың Аллаһқа деген құрметінің белгісі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһ берген адал әрі таза ризықтарды жеу — рұқсат қана емес, тіпті әмір.
• Ризықты пайдалануда шектен шықпау, ысырап етпеу және өзгелердің құқығын сақтау — иманның белгісі.
• Аллаһтың ашуынан сақтану — әрбір мұсылманның басты міндеті.
• Аллаһтың нығметтеріне шүкір ету адамды жақсылыққа бастайды.
• Бұл аят адамды дүниедегі нығметтерді дұрыс пайдаланып, ақиретте де сыйға жетуге шақырады.
• Ислам — өмірдің барлық саласын реттейтін, адамды игілікке бастайтын дін.