Аль-Анбия сүрәсе — Аять 22

Сүзләрнең мәгънәләре:

• فِيهِمَا — икесендә, ягъни күкләрдә һәм Җирдә.
• آلِهَةٌ — илаһлар, гыйбадәт кылына торган затлар.
• إِلَّا — монда "гайре", ягъни "башка" мәгънәсендә.
• لَفَسَدَتَا — алар икесе дә бозылыр, тәртипсезлеккә төшәр иде.
• سُبْحَانَ — пакьлек, һәр кимчелектән ераклык белдерү.
• الْعَرْش — Гарш, Аллаһның бөеклек тәхете.
• يَصِفُونَ — алар (мөшрикләр) сыйфатлыйлар, ялган сыйфатлар бирәләр.

Аять тәфсире:

Әгәр күкләрдә һәм Җирдә Аллаһтан башка да илаһлар булса иде, аларның һәркайсы үз хакимиятен урнаштырырга тырышыр, бер-берсенә буйсынмас иде. Нәтиҗәдә, галәмдә тәртип бозылыр, күкләр һәм Җир бердәмлектән мәхрүм калып, бөтенләй юкка чыгар иде. Ләкин без күрәбез: галәмдәге барлык әйберләр — кояш, ай, йолдызлар, ел фасыллары — катгый тәртип буенча хәрәкәт итәләр. Бу тәртипнең бердәм булуы, аларны бер генә Илаһ идарә итүенә ачык дәлил булып тора. Шуңа күрә Аллаһ Үзенең пакьлеген белдереп, мөшрикләрнең ялган сыйфатларыннан ераклыгын әйтә. Ул — Гаршның Раббысы, бөеклек тәхетенең хуҗасы, аларның "Аллаһның баласы бар", "Аллаһның тиңдәше бар" кебек ялган сүзләреннән бик ерак.

Аятьтән алынган файдалар:

• Галәмдәге тәртип һәм бердәмлек — Аллаһның берлегенә иң көчле дәлил. Һәркем тирә-юньдәге матурлыкка һәм тәртипкә карап, бу галәмне бер генә Хуҗа идарә итүен аңлый ала.
• Күп илаһларга ышану — акылсызлык, чөнки ул үзе белән бозыклык һәм таркаулык китерә. Бер Аллаһка ышану — күңел тынычлыгы һәм тормыш тәртибенең нигезе.
• Аллаһ Үзенең пакьлеген белдерә, бу — безнең дә Аллаһны һәр кимчелектән пакь дип танырга, Аңа тиңдәш куярга тырышмаска өйрәтә.