Аль-Анбия сүрәсе — Аять 23

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لَا يُسْأَلُ عَمَّا يَفْعَلُ – Ул (Аллаһ) кылган эшләре турында сорау астына алынмый, ягъни беркем дә Аңа “Нигә болай эшләдең?” дип сорау бирә алмый.
• وَهُمْ يُسْأَلُونَ – Ә алар (бөтен мәхлукатлар, кешеләр) үз эшләре өчен сорау астына алыначаклар.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә – барлык галәмнең бердәнбер хуҗасы һәм идарәчесе. Ул үзенең кодрәте белән теләгән нәрсәне кыла, теләгән хөкемне чыгара, һәм бу эшләре өчен Аңардан беркем дә хисап сорамый. Чөнки Аллаһының һәр эше хикмәтле, гадел һәм камил – Ул һәр нәрсәне үз урынына куя, һәр эшендә чиксез зирәклек бар. Аның ихтыярына, кодрәтенә һәм хөкеменә беркем дә шик белдерергә, “Ни өчен болай?” дип сорау бирергә хаклы түгел.

Әмма барлык мәхлукатлар – кешеләр, җеннәр, хәтта фәрештәләр дә – үз эшләре өчен тулысынча җавап бирәчәкләр. Аларның һәрбер эше, сүзе һәм нияте өчен алар сорау астына алыначак һәм үз гамәлләренә карап җәза яки әҗер алачак. Кеше – Аллаһының колы, ул үз эшләрендә хаталар җибәрә, гөнаһлар кыла, шуңа күрә аның эшләре тикшереләчәк. Ә Аллаһы Тәгалә – бөтен кимчелектән пакь, Аның эшләрендә бернинди хата да юк, шуңа күрә Аңа хисап бирү кирәкми.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһы Тәгаләнең бөеклеген һәм кодрәтен танып, Аңа тулысынча тәвәккәл итү – мөэминнең йөрәгенә тынычлык һәм иман ныклыгы бирә.
• Кеше үз эшләре өчен җавап бирәчәген белеп, гөнаһлардан саклана, изге гамәлләргә омтыла.
• Бу аять мөэминнәргә Аллаһының һәр хөкеменә риза булырга өйрәтә, чөнки Аның эшләрендә һәрвакыт хикмәт бар.
• Кешенең тәкәбберлектән һәм үзен башкалардан өстен куюдан тыелуына ярдәм итә, чөнки барысы да Аллаһы каршында тигез – барысы да сорау астына алыначак.