Аль-Анбия сүрөсү — Аят 92

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أُمَّتُكُمْ (үммөтүкүм): бул жерде "үммөт" сөзү "дин", "жол", "милдет" деген мааниде колдонулган. Башкача айтканда, бардык пайгамбарлар алып келген бирдиктүү дин-ишеним.
• أُمَّةً وَاحِدَةً (үммөтөн уаахидө): бирдиктүү, бөлүнбөгөн бир дин.
• فَاعْبُدُونِ (фаъбудуун): "Мага гана сыйынгыла, башка эч нерсени Мага шерик кылбагыла" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта бардык пайгамбарлар алып келген диндин бир экенин, алардын баары бир эле акыйкат жолго — Исламга чакырганын билдирүүдө. Бул жердеги "үммөт" сөзү адамдардын тобун эмес, тескерисинче, пайгамбарлардын баары ээ болгон бирдиктүү дин-ишенимди, башкача айтканда, Аллахты жалгыз деп таанып, Ага гана сыйынуу жолун түшүндүрөт. Ошентип, Аллах башка бардык жалган диндердин негизсиз экенин көрсөтүп, акыйкат динди белгилеп берүүдө.

Андан соң Аллах Өзүнүн Раббылыгын жарыялап: "Мен силердин Раббиңермин" дейт. Бул — жаратуу, башкаруу, ризык берүү жана тарбиялоо жалгыз Аллахка гана таандык экенин билдирет. Демек, сыйынуу да, баш ийүү да, дуба кылуу да жалгыз Ага гана арналышы керек. Ага эч кимди, эч нерсени шерик кылбай, ыкылас менен гана Ага кулчулук кылуу — ар бир адамдын милдети.

Ошентип, бул аят адамзатты бирдиктүү акыйкат жолго — Таухидге (Аллахты жалгыздоо) чакырып, бардык пайгамбарлардын дааваты бир экенин жана адамдардын да бир Рабга сыйынышы зарыл экенин эскертүүдө.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бардык пайгамбарлардын дини бир экенин, Исламдын башаттан бери уланган акыйкат дин экенин көрсөтөт. Бул мусулмандарга өз диндеринин тарыхый тереңдигин жана улуулугун түшүнүүгө жардам берет.
• Аллахтын жалгыз Раббылыгы жана Ага гана сыйынуу зарылдыгы баяндалат. Бул — ыймандын эң негизги маңызы. Ар бир адам Аллахты жалгыз деп таанып, Ага ыкылас менен сыйынса, жүрөгү тынчтыкка, жашоосу максаттуулукка ээ болот.
• Диндеги бөлүнүү, тайпалашуу жана ар кандай жалган ишенимдердин туура эмес экенине ишарат бар. Бул мусулмандарды биримдикке, ынтымакка чакырат.
• Аллахка кулчулук кылуу — адамдын эң улуу ардактуулугу. Анткени Аллах адамды жаратып, ага Раббылык кылып, туура жолду көрсөтүп турат. Бул нерсе адамды Исламга жакындатып, анын жүрөгүндө Аллахка болгон сүйүүнү жана ыкласты арттырат.
• Бул аят ошондой эле ар бир адамды ой жүгүртүүгө чакырат: мен кимге сыйынам? Менин жашоомдун максаты эмне? Эгер Аллах жалгыз Раббым болсо, анда мен Ага гана баш ийишим керек. Бул ойлор адамды туура жолго багыттайт.