Аль-Хаджж сүрәсе — Аять 60

Кайбер сүзләрнең мәгънәләре:

• «Мән гакәбә» — кем үч алса, ягъни золым итүчегә шул ук күләмдә җавап бирсә.
• «Бүгыйә галәйһи» — аңа кабат золым ителсә, ягъни беренче золым өчен гадел җәза биргәннән соң, аңа тагын дошманлык күрсәтелсә.
• «Ләйәнсураннәһуллаһ» — Аллаһ аңа ярдәм итәчәк, дигән сүз.

Аять тәфсире:

Әйе, әлеге сүз — Аллаһ юлында һиҗрәт кылган мөэминнәрнең оҗмахка кертеләчәге турындагы хәбәрдер. Ә берәү золымга дучар ителсә, аңа золым итүчегә шул ук күләмдә генә җавап кайтару — ягъни гадел үч алу — рөхсәт ителә, һәм моның өчен аңа гөнаһ юк. Ләкин шунысы мөһим: әгәр золым итүче, үзенә бирелгән гадел җәзадан соң, тагын да золымны дәвам итсә һәм яңадан һөҗүм итсә, ул очракта Аллаһ золым күргән бәндәсенә, әлбәттә, ярдәм итәр. Чөнки кеше үз хакын саклау өчен гадел чара күрсә, бу аның өчен гаеп түгел; ә инде аңа кабат золым ителсә, Аллаһ аны яклаучы булып чыгыш ясый.

Аллаһ — Гәфүв (кичерүче) һәм Гафур (ярлыкаучы). Ул гөнаһлы бәндәләренә ашыгыч рәвештә җәза бирми, киресенчә, аларга тәүбә итү мөмкинлеге бирә һәм гөнаһларын ярлыкый. Бу аятьтә мөэминнәргә ике мөһим әйбер өйрәтелә: беренчедән, үз хакыңны саклау — хәләл, ләкин чиктән чыкмаска кирәк; икенчедән, Аллаһка тәвәккәл итү һәм Аның ярдәменә ышаныч — мөэминнең иң зур коралы.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Ислам — гаделлек дине: золым итүчегә шул ук күләмдә җавап бирү хәләл, ләкин чиктән чыгу тыела. Бу — мөселманнарның үз хакларын саклауда куркак булмавын, ә гаделлек чикләрендә нык торуын өйрәтә.
2. Аллаһның ярдәме — золым күргән һәркемгә, бигрәк тә үз хакын саклаганнан соң яңадан золым ителгән бәндәгә гарантия ителгән. Бу мөэминнәргә зур юаныч бирә.
3. Аллаһның кичерүчәнлеге һәм ярлыкавы — Ул бәндәләренә тәүбә ишекләрен ачык калдыра, ашыгыч җәза бирми. Бу — кешеләрне Аллаһның рәхмәтенә өметләндереп, Исламга якынайта.
4. Бу аять мөселманнарга дошманлык һәм үч алуда чиктән чыкмаска, ә һәрвакыт гаделлеккә һәм Аллаһның ярдәменә ышанырга өнди.