Mishary Rashid Alafasy
✓
Mahmoud Khalil Al-Husary
✓
Abdurrahman As-Sudais
✓
Mohamed Siddiq Al-Minshawi
✓
Abdul Basit Abdul Samad
✓
Ali Al-Hudhaify
✓
Ahmed ibn Ali al-Ajamy
✓
Abu Bakr Ash-Shaatree
✓
Muhammad Ayyoub
✓
Abdullah Basfar
✓
Abdullah Al-Juhani
✓
Maher Al Muaiqly
✓
ترجمو — Tafsir
1) لفظن جي معنيٰ:
- ذَٰلِكَ: اهو معاملو اهڙو ئي آهي.
- عَاقَبَ: سزا ڏني، بدلو ورتو.
- بُغِيَ عَلَيْهِ: مٿس ظلم ۽ زيادتي ڪئي وئي.
- لَيَنصُرَنَّهُ: يقيناً الله سندس مدد ڪندو.
- عَفُوٌّ: معاف ڪرڻ وارو.
- غَفُورٌ: بخشڻ وارو.
2) تفسير:
هيءَ آيت انهن مومنن جي دلجوئي ۽ تسليءَ لاءِ آهي، جيڪي الله جي راهه ۾ لڏي ويا ۽ جن کي دنيا ۾ تڪليفون ۽ زيادتيون برداشت ڪرڻيون پيون. الله تعاليٰ فرمايو ته اهو انجام ۽ اهو واعدو ته مهاجرن کي جنت ۾ داخل ڪيو ويندو، اهو پڪو ۽ سچو آهي.
پوءِ ارشاد ٿو فرمائي ته جيڪڏهن ڪنهن مظلوم تي ظلم ڪيو ويو ۽ ان ظالم کان بدلو وٺڻ جي اجازت ڏني وئي آهي ته هو به ايترو ئي بدلو وٺي، جيترو مٿس ظلم ٿيو هو — نه وڌيڪ ۽ نه گهٽ — ته ان ۾ کيس ڪو گناهه ناهي. اهو انصاف جو تقاضا آهي.
پر جيڪڏهن اهو ظالم ٻيهر زيادتي ڪرڻ لڳي ۽ مظلوم تي ناحق حملو ڪري، ته پوءِ الله تعاليٰ پاڻ ان مظلوم جي مدد ۽ نصرت جو ذمو کن ٿو. الله جو واعدو آهي ته هو مظلوم کي يقيناً مدد ڏيندو، ڇاڪاڻ ته مظلوم جو پنهنجي حق لاءِ اٿڻ ۽ بدلو وٺڻ ڪنهن به صورت ۾ ان تي ٻيهر ظلم ڪرڻ جو جواز نٿو بڻجي.
آخر ۾ الله تعاليٰ پنهنجي ٻن صفتن جو ذڪر فرمائي ٿو ته هو معاف ڪرڻ وارو ۽ بخشڻ وارو آهي. يعني الله پنهنجي ٻانهن جي گناهن کي معاف ڪري ٿو، انهن کي فوراً سزا نٿو ڏئي، ۽ جيڪي توبه ڪن ٿا تن جا گناهه بخشي ڇڏي ٿو. هيءَ آيت مظلوم جي همت افزائي ۽ ظالم کي تنبيهه ٻنهي لاءِ آهي.
3) فائدا ۽ سبق:
- انصاف جو درس: اسلام انصاف جو مذهب آهي. مظلوم کي پنهنجي حق جي حاصلات لاءِ برابر جو بدلو وٺڻ جي اجازت آهي، پر زيادتي ڪرڻ جائز ناهي.
- مظلوم جي مدد جو واعدو: جيڪو به مظلوم الله تي ڀروسو رکي ۽ صبر ڪري، الله تعاليٰ سندس مدد ضرور ڪندو. هيءَ آيت هر مظلوم لاءِ اميد ۽ تسليءَ جو پيغام آهي.
- الله جي معافي ۽ بخشش: الله تعاليٰ معاف ڪرڻ وارو ۽ بخشڻ وارو آهي. هو پنهنجي ٻانهن جي گناهن کي معاف فرمائي ٿو ۽ توبه ڪندڙن جا گناهه بخشي ٿو. اهو اسلام جي رحمت ۽ نرميءَ جو عڪس آهي.
- ظلم کان پاسو: ظالم لاءِ تنبيهه آهي ته جيڪڏهن هو مظلوم تي ٻيهر ظلم ڪندو ته الله تعاليٰ مظلوم جي مدد ڪندو ۽ ظالم کي رسوا ۽ ناڪام بڻائيندو.
- اسلام جي خوبصورتي: هيءَ آيت ڏيکاري ٿي ته اسلام ڪيترو نه منصف ۽ رحمدل آهي — نه صرف مظلوم کي حق ڏئي ٿو، پر ظالم کي به معافي ۽ توبه جو موقعو فراھم ڪري ٿو.
📜 آيت 58-62 — سوره حج
ترجمو — حج 60
سوره حج آيت 60 - پڙهو, ٻڌو, ترجمو, سنڌي : اِھو (حڪم) آھي، ۽ جيڪو جيترو ايذايو ويو اوترو ايذائي…سوره آيت 60/78 — سوره حج الحج (Medinan). پڙهو ٻڌو ترجمو (سنڌي). ٻڌو: سوره حج ٻڌو, سوره حج ترجمو, سوره حج mp3, سوره حج pdf. آيت 58–62. سنڌيءَ ۾: اردو.
سوره حج
قرآن ڪريم
Tuesday, September 29, 2026
Don't forget us in your sincere prayers


