Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 60

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ذَٰلِكَ — «ушул, ошол» деген мааниде; бул жерде мурунку айтылган нерселерге (бейишке кирүү жана башка убадаларга) шилтеме кылат.
• عَاقَبَ — «жазалады, кек алды» дегенди билдирет; бул жерде өзүнө көрсөтүлгөн зордук-зомбулукка окшошунча жооп кайтаруу маанисинде.
• بُغِيَ عَلَيْهِ — «ага каршы зулумдук кылынды, кайрадан зордук көрсөтүлдү» деген мааниде.
• لَيَنصُرَنَّهُ — «Аллах ага сөзсүз жардам берет» дегенди билдирет.
• عَفُوٌّ — «кечирүүчү, кечиримдүү» деген мааниде.
• غَفُورٌ — «кунөөлөрдү жашыруучу, кечирим кылуучу» деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мурунку айтылган убадаларды — Анын жолунда көчкөндөрдүн бейишке кирүүсүн жана башка жакшылыктарды — эске салып, адилеттик менен кечиримдүүлүктүн ортосундагы тең салмактуулукту түшүндүрөт. Кимдир бирөө өзүнө көрсөтүлгөн зулумдукка окшошунча жооп кайтарса, буга уруксат берилет жана ал үчүн күнөө жок. Бирок эгерде зулумдук кылган адам кайрадан ага зордук-зомбулук көрсөтүп, ага каршы багыт алса, анда Аллах ага сөзсүз жардам берет. Себеби адилеттик үчүн өз укугун коргогон адамга каршы дагы зулумдук кылууга жол берилбейт. Чындыгында Аллах өтө кечиримдүү жана кунөөлөрдү жашыруучу; Ал пенделеринин күнөөлөрүн кечирет, аларды жазалоого шашпайт жана тообо кылгандардын күнөөлөрүн кечирет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Адилеттикке чакыруу: Ислам адамдын өз укугун коргоого жана зулумдукка окшошунча жооп кайтарууга уруксат берет, бирок бул чектен ашпоо шарты менен.
• Аллахтын жардамы: Зулумдукка кабылган адам Аллахка таянып, сабыр кылса, Аллах ага сөзсүз жардам берет. Бул мусулмандарга үмүт жана дем берет.
• Кечиримдүүлүк: Аллах өтө кечиримдүү жана кунөөлөрдү жашыруучу. Бул анын ырайымынын кеңдигин көрсөтөт жана адамдарды тообо кылууга, кечирим суроого чакырат.
• Исламдын жеңилдиги: Ислам адамга ашыкча кыйынчылык жүктөбөйт; ал өз укугун коргоого жол берет, ошол эле учурда кечиримдүүлүккө жана сабырдуулукка үндөйт.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах зулумдук кылгандарды жана адилетсиздикке жол бергендерди эч качан таштабайт; Ал адилеттүү жана мээримдүү.