Аль-Хаджж сүресі — Аят 60

1. Сөздердің мағынасы:

• ذَٰلِكَ — "сол", "бұл" дегенді білдіреді, алдыңғы аяттарда айтылған уәдеге сілтеме жасайды.
• عَاقَبَ — "жазалады", "қарсы жауап берді" деген мағынада.
• بُغِيَ عَلَيْهِ — "оған қарсы озбырлық жасалды", "әділетсіздік көрсетілді".
• لَيَنصُرَنَّهُ — "әлбетте, оған жеңіс береді", "міндетті түрде қолдау көрсетеді".
• عَفُوٌّ — "кешірімді", көп кешіретін.
• غَفُورٌ — "жарылқаушы", күнәларды жасырып, кешіретін.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Аллаһ елшісіне (с.а.с.) Меккеден қоныс аударған мұсылмандардың жұмаққа кіретіні туралы уәде берілген болатын. Осы аятта Аллаһ тағала әділеттілік пен кешірімнің өлшемін белгілейді: егер біреу өзіне жасалған зорлыққа сол зорлыққа тең мөлшерде жауап қайтарса, бұл оған күнә емес. Яғни, әділ қорғаныс пен тең жауап беруге рұқсат етілген. Алайда егер сол адам өзіне қарсы күш қолданған адам қайтадан озбырлық жасап, оған қайтадан зорлық көрсетсе, онда Аллаһ әлбетте әділетсіздікке ұшыраған адамға жеңіс береді. Өйткені ол өзінің құқығын қорғау үшін ғана жауап берген еді, ал қайтадан зорлық көрсетілуі әділетсіздік болып табылады. Шынында, Аллаһ өте кешірімді және жарылқаушы — Ол күнәкарларды бірден жазаламайды, кешіктіреді, сондай-ақ мұсылмандардың күнәларын кешіреді. Бұл аят мұсылмандарға әділеттілік пен кешірімділікті ұштастыруды үйретеді: құқығын қорғауға рұқсат бар, бірақ шектен шығуға жол жоқ, әрі Аллаһ әділетсіздікке ұшырағандарды қолдайды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Әділеттілік пен қорғану құқығы: Ислам адамға өзін қорғауға және әділ жауап беруге рұқсат береді, бірақ бұл шектен шығуды білдірмейді.
• Аллаһ әділетсіздікке ұшырағандарды қолдайды: Кімде-кім әділетсіздікке ұшыраса, Аллаһ оны әлбетте қолдайды және жеңіске жеткізеді.
• Кешірімділік — Аллаһтың сипаты: Аллаһ өте кешірімді және жарылқаушы, сондықтан мұсылмандар да кешірімді болуға ұмтылуы керек.
• Ислам — рақымдылық діні: Бұл аят исламның тек әділеттілікті ғана емес, сонымен қатар кешірім мен рақымдылықты да насихаттайтынын көрсетеді.
• Аллаһтың уәдесі шын: Аллаһ әділетсіздікке ұшырағандарға көмектесетінін уәде етті, бұл мұсылмандардың жүрегіне сенімділік пен тыныштық береді.