Haj surasi — Oyat 63

Kalimalarning ma'nolari:

• Muxdarratan — yam-yashil bo‘ladi, o‘simliklar bilan qoplanadi.
• Latif — bandalariga nihoyatda mehribon, ishlarni yumshoqlik bilan boshqaruvchi.
• Xabir — hamma narsadan xabardor, bandalarining barcha holatlarini biluvchi.

Tafsir:

Ey Payg‘ambar! Alloh taolo osmondan yomg‘ir suvini nozil qilishini ko‘rmadingmi? Bas, o‘sha suv tufayli yer yuzi yam-yashil bo‘lib, undan har xil o‘simliklar unib chiqadi. Bu — Allohning qudrati va hikmatining yaqqol dalilidir. Alloh taolo o‘z bandalariga nihoyatda latifdir, ya'ni ularga yumshoqlik va mehribonlik bilan muomala qiladi. U yomg‘irni yuborib, yerdan o‘simliklarni chiqaradi, shu orqali bandalarining rizqini ta'minlaydi. U xabirdir, ya'ni bandalarining barcha manfaatlarini biladi va ularga mos ravishda ish qiladi. Uning ilmidan hech narsa yashirin emas — na zohir, na botin.

Foydalar:

Bu oyatda Alloh taoloning buyuk qudrati va bandalariga bo‘lgan cheksiz rahmati namoyon bo‘ladi. Yomg‘ir yog‘ishi va yerning yashilga aylanishi — oddiy ko‘z bilan ko‘riladigan, ammo chuqur tafakkur qilinsa, unda Allohning hikmati va inoyati mujassam. Bu holat insonni Allohga shukr qilishga, Uning barcha ishlarida hikmat borligiga ishonishga yetaklaydi. Shuningdek, bu oyat musulmonni tabiatdagi har bir hodisaga e'tibor bilan qarashga, undan saboq olishga va Allohning latifligi hamda xabardorligini his qilishga chorlaydi. Zero, yerning qurigan holatdan yashilga aylanishi — qiyomat kunida o‘liklarning qayta tirilishiga o‘xshash bir misoldir. Bu esa mo‘minning qalbida Allohga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi va Uning rahmatidan umidvor qiladi.