Haj surasi — Oyat 64

Kalimalarning ma'nolari:

• الْغَنِيُّ (Al-G'aniy): Hech narsaga muhtoj bo'lmagan, barcha narsalardan beminnat va mustaqni ma'noda boy.
• الْحَمِيدُ (Al-Hamid): Hamdga sazovor bo'lgan, barcha holatlarda maqtovga loyiq bo'lgan zot.

Tafsir:

Osmondagi va yerdagi barcha narsalar — xoh ular jonli bo'lsin, xoh jonsiz — yaratilish, egalik va bandalik jihatidan faqat Alloh taologa tegishlidir. Ular orasida birorta ham narsa yo'qki, Allohning mulkidan tashqarida bo'lsin yoki Uning irodasidan mustasno bo'lsin. Barcha mavjudotlar Uning tadbiriga, rahmatiga va in'omiga muhtojdir. Hech bir mavjudot o'z-o'zidan biror narsaga ega emas, balki hamma narsa Allohning fazli va karami bilan amalga oshadi.

So'ngra Alloh taolo O'zining ikkita go'zal sifatini zikr qiladi: Al-G'aniy — U hech qanday mavjudotga, ularning ibodatiga yoki itoatiga muhtoj emas. Uning boyligi zotidan kelib chiqadi, ya'ni U har qanday ehtiyojdan pokdir. Al-Hamid — U barcha holatlarda hamdga sazovordir: ne'matlari uchun ham, hukmlari uchun ham, ismlari va sifatlari uchun ham. Uning har bir ishi hikmat va adolat bilan bo'lgani uchun, butun olam ahli Uning hamdini aytadi.

Ushbu oyat Allohning qudrati va mulkining kengligini, Uning hech narsaga muhtoj emasligini, ammo barcha mavjudotlar Unga muhtoj ekanini bayon qiladi. Bu esa insonning Rabbiga bo'lgan ehtiyojini va Uning huzurida kamtarin bo'lishini taqozo etadi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat inson qalbida Allohga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi — chunki butun olam Uning qo'lida bo'lsa, Uning huzuridan boshqa najot yo'qdir.
2. Allohning "G'aniy" ekani bizga sabr va qanoatni o'rgatadi — moddiy narsalarga qul bo'lmaslik, balki faqat Unga suyanish lozimligini bildiradi.
3. "Hamid" sifati bizni har bir ne'mat uchun shukr qilishga undaydi — chunki U har qanday shukr va hamdga loyiqdir.
4. Bu oyat musulmonga dunyo va oxiratda Allohdan boshqa hech kimga tayanmaslik kerakligini, Uning mulki cheksiz ekanini va Uning huzurida hamma narsa osonligini o'rgatadi. Bu esa mo'min qalbini xotirjam qiladi va uni faqat Allohga ibodat qilishga rag'batlantiradi.