سوره حج — آيت 63

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• أَلَمْ تَرَ: ڇا تون نه ٿو ڏسين؟ (هتي ”ڏسڻ“ مان مراد علم ۽ يقين آهي).
• مُخْضَرَّةً: سائي ڀري، ساوڪ سان ڀريل.
• لَطِيفٌ: مهربان، نرمي ڪرڻ وارو، باريڪ بين.
• خَبِيرٌ: خبر رکندڙ، ڄاڻندڙ.

2) تفسير:

اي نبي! ڇا تون نه ٿو ڄاڻين ۽ نه ٿو ڏسين ته الله تعاليٰ آسمان مان مينهن وسايو، پوءِ اها زمين ان مينهن سبب سائي ڀري ٿي وڃي ٿي ۽ ان ۾ طرح طرح جا ٻوٽا ۽ نباتات پيدا ٿي پون ٿا؟ بيشڪ الله پنهنجي ٻانهن تي وڏو مهربان آهي، جو زمين مان ان پاڻيءَ ذريعي ٻوٽا ۽ رزق ڪڍي ٿو، ۽ هو پنهنجي ٻانهن جي مصلحتن کان چڱي طرح خبر رکندڙ آهي، سندس علم کان ڪجهه به لڪل ناهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جي قدرت ۽ رحمت تي غور ڪرڻ گهرجي ته ڪيئن مينهن جي هڪ قطري سان مُئي زمين ۾ جان ۽ ساوڪ پيدا ٿي وڃي ٿي.
• اهو ثابت ٿئي ٿو ته الله ئي رزق ڏيندڙ ۽ پالڻهار آهي، ان ڪري رزق لاءِ صرف ان تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي.
• الله جي صفت ”لطيف“ ۽ ”خبير“ مان سک ملي ٿي ته هو نرميءَ سان سڀڪجهه سنڀاليندڙ ۽ هر شيءِ جي خبر رکندڙ آهي، تنهن ڪري انسان کي کيس سڏڻ ۽ کانئس مدد گهرڻ گهرجي.
• اهڙيون آيتون انسان کي اسلام ڏانهن راغب ڪن ٿيون، ڇاڪاڻ ته اهي الله جي مهرباني، سندس قدرت ۽ سندس علم جي ياد ڏيارينديون آهن ۽ دل ۾ يقين ۽ محبت وڌائينديون آهن.