سوره مؤمنون — آيت 76

1) لفظن جي معنيٰ:

• أَخَذْنَاهُم: اسان کين پڪڙيو / اسان کين مبتلا ڪيو.
• بِالْعَذَابِ: عذاب سان، تڪليف ۽ مصيبت سان.
• اسْتَكَانُوا: عاجزي اختيار ڪيائون، دٻي ۾ اچي ويا، نياز ۾ اچي ويا.
• يَتَضَرَّعُونَ: عاجزي ۽ گداز سان دعا ڪن ٿا، منت سماجت ڪن ٿا.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي نافرمانن بابت ٻڌائي ٿو ته اسان کين مختلف قسمن جي مصيبتن ۽ تڪليفن ۾ مبتلا ڪيو، جهڙوڪ قتل ۽ بک، ته جيئن اهي جاڳن ۽ پنهنجي رب ڏانهن موٽن. پر انهن جي حالت اها هئي جو نه پنهنجي رب آڏو عاجزي ۽ نياز اختيار ڪيائون، نه ئي دٻي ۾ اچي پنهنجي رب کي سڏيائون ۽ نه ئي عاجزي سان دعا ڪيائون ته اي رب! اسان تي رحم ڪر ۽ هي مصيبت اسان کان ٽار. بلڪه اهي پنهنجي سرڪشي ۽ نافرماني تي ئي قائم رهيا ۽ پنهنجي غرور ۾ ئي ٻڏل رهيا. مصيبتن ۽ تڪليفن جو مقصد ئي اهو هو ته انسان پنهنجي رب ڏانهن موٽي، پر اهي ان کان به نه سڌريا.

3) فائدا ۽ سبق:

• مصيبتون ۽ تڪليفون الله تعاليٰ جي طرفان هڪ آزمائش ۽ نصيحت آهن، ته جيئن انسان پنهنجي رب ڏانهن موٽي ۽ پنهنجي غلطين تي شرمسار ٿئي.
• الله تعاليٰ کي اهو پسند آهي ته سندس ٻانهو مصيبت جي وقت ۾ عاجزي ۽ نياز سان سندس آڏو جهڪي ۽ دعا ڪري.
• سرڪشي ۽ غرور انسان کي تباهي ڏانهن وٺي ٿو، جيتوڻيڪ انسان کي بار بار مصيبتون ۽ تڪليفون پهچن، پر جيڪو پنهنجي رب آڏو نه جهڪي، اهو آخرڪار نقصان ۾ ئي رهندو.
• اسان کي گهرجي ته تڪليفن ۽ مصيبتن جي وقت ۾ الله تعاليٰ ڏانهن رجوع ڪريون، عاجزي سان دعا ڪريون ۽ پنهنجي عملن جي اصلاح ڪريون، ته جيئن الله تعاليٰ اسان تي رحم ڪري ۽ اسان کي مصيبتن کان نجات ڏئي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله تعاليٰ جي رحمت ۽ مغفرت هميشه انهن لاءِ آهي جيڪي عاجزي سان پنهنجي رب ڏانهن موٽن ۽ پنهنجي غلطين تي نادم ٿين.