سوره نور — آیه 26

معانی کلمات:

• خبیثات: زنان ناپاک، گفتارهای ناپاک، و اعمال ناپاک.
• خبیثین: مردان ناپاک.
• طیبات: زنان پاک، گفتارهای پاک، و اعمال پاک.
• طیبین: مردان پاک.
• مبرّؤون: پاک و منزّه شمرده شده‌اند.
• رزق کریم: روزی پرارزش و نیکو که همان بهشت است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیوند و تناسب میان اشیاء و افراد را بر اساس پاکی و ناپاکی بیان می‌فرماید. زنان ناپاک، سزاوار مردان ناپاک هستند و مردان ناپاک نیز شایسته زنان ناپاک‌اند؛ همان‌گونه که گفتارها و اعمال ناپاک نیز تنها با انسان‌های ناپاک سازگار است. در مقابل، زنان پاک، شایسته مردان پاک‌اند و مردان پاک نیز لایق زنان پاک‌اند و گفتارها و اعمال پاک نیز تنها از انسان‌های پاک برمی‌آید و با آنان هماهنگ است.

این آیه در پاسخ به بهتان‌هایی نازل شد که منافقان و بدخواهان به پاکدامنان، به ویژه به همسر پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) یعنی عایشه و صفوان بن معطل، وارد کردند. خداوند با این بیان، پاکان را از این اتهامات ناروا مبرّا و منزّه می‌داند و تأکید می‌کند که آنان هرگز به چنین کارهای ناپاکی آلوده نیستند.

سپس خداوند می‌فرماید: این پاکان و پاکدامنان، از آنچه بدان‌ها نسبت داده می‌شود، کاملاً پاک و بی‌گناه‌اند و بهشت برای آنان آماده است. آنان از گناهانشان آمرزشی کامل دریافت می‌کنند و روزی پرارزش و جاودانه‌ای در بهشت نصیبشان می‌شود.

فواید و پیام‌های آیه:

1. پاکی و ناپاکی هرگز با هم جمع نمی‌شوند: این آیه نشان می‌دهد که انسان‌های پاک و ناپاک در مسیر و سرنوشت خود از هم جدا هستند و هر کس به هم‌نوع خود می‌گراید. این خود هشداری است برای مؤمنان که همواره پاکی را در گفتار، کردار و انتخاب‌های خود پیشه کنند تا در زمره پاکان قرار گیرند.
2. حفظ آبروی مؤمنان: خداوند با این بیان، به مؤمنان می‌آموزد که هرگز به پاکدامنان تهمت نزنند و آبروی آنان را حفظ کنند، چرا که پاکان در پیشگاه خداوند از هر اتهامی مبرّا هستند و خداوند خود مدافع آنان است.
3. امید به آمرزش و پاداش: این آیه به مؤمنان پاکدامن امیدواری می‌دهد که اگر در برابر ناپاکی‌ها و تهمت‌ها صبر کنند و پاکی خود را حفظ نمایند، خداوند آنان را می‌آمرزد و بهشتی پر از نعمت‌های جاودان به آنان عطا می‌کند. این وعده الهی، انگیزه‌ای بزرگ برای پایداری در راه پاکی و تقواست.
4. نشانه‌های پاکان: این آیه به ما می‌آموزد که انسان‌های پاک، گفتار و رفتارشان پاک است و از هرگونه ناپاکی در گفتار و کردار دوری می‌کنند. این خود معیاری برای شناخت مؤمنان راستین است.