Ан-Нур сүресі — Аят 26

1. Сөздердің мағыналары:

• الْخَبِيثَاتُ — жаман сөздер, жаман қылықтар, жаман әйелдер.
• لِلْخَبِيثِينَ — жаман еркектерге лайық, оларға сәйкес.
• وَالْخَبِيثُونَ — жаман еркектер.
• وَالطَّيِّبَاتُ — таза, жақсы сөздер мен жақсы әйелдер.
• لِلطَّيِّبِينَ — таза, жақсы еркектерге лайық.
• وَالطَّيِّبُونَ — таза, жақсы еркектер.
• أُولَٰئِكَ — солар, яғни таза адамдар.
• مُبَرَّءُونَ — күнәдан пәк, айыптан таза деп жарияланған.
• مِمَّا يَقُولُونَ — олардың (жамандардың) айтқан сөздерінен, жаласынан.
• مَغْفِرَةٌ — кешірім, күнәлардың жарылқалуы.
• وَرِزْقٌ كَرِيمٌ — құрметті риязық, яғни Жәннат.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Алла Тағала жаман мен жақсының арасындағы заңдылықты баяндайды. Жаман сөздер, жаман қылықтар мен жаман адамдар бір-біріне сәйкес келеді; ал таза сөздер, таза қылықтар мен таза адамдар да бір-біріне лайық. Яғни жаман адамнан жаман сөз шығады, ал таза адамнан тек жақсылық пен тазалық көрінеді. Бұл — адамның ішкі болмысы мен сыртқы ісінің арасындағы байланысты көрсететін өлшеусіз даналық.

Аяттың түсу себебіне байланысты: мұнафиқтар мен жаман адамдар Пайғамбарымыздың (с.а.с.) жұбайы Айша анамызға жала жапқан кезде, Алла Тағала оның пәктігін жариялап, таза адамдарға жабылған жаланың негізсіз екенін білдірді. Сондықтан аят: «Таза әйелдер таза еркектерге лайық, таза еркектер таза әйелдерге лайық» — деп, Айша анамыз бен Пайғамбарымыздың (с.а.с.) бір-біріне лайық екенін, ал жамандардың жаласының оларға ешқандай қатысы жоқ екенін бекітеді.

Содан кейін Алла Тағала таза адамдар туралы: «Олар жамандардың айтқан сөздерінен пәк, күнәдан таза» — дейді. Оларға Алланың кешірімі және құрметті риязық — Жәннат бар. Бұл — тазалық пен иманның артында үлкен сый мен мәртебе тұрғанын білдіреді.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Адамның ішкі тазалығы сыртқы ісіне әсер етеді: жүрегі таза адамның сөзі де, ісі де таза болады.
• Жаман адамдардың жаласы мен өсегі әділ адамдарға зиян келтірмейді; Алла Тағала тазаларды қорғайды.
• Тазалық пен әдептілік — мұсылманның ең қымбат қасиеттері. Осы қасиеттерді сақтаған адамға Алланың кешірімі мен Жәннаттағы мол риязық уәде етілген.
• Өсек пен жаладан аулақ болу — иманның кемелдігінің белгісі. Біреуге жала жабу арқылы өзіміздің жамандығымызды ашамыз.
• Бұл аят мұсылмандарды жақсылыққа, тазалыққа және бір-біріне деген жақсы ойға шақырады. Ислам — тазалық пен әдеп діні, ол адамды жамандықтан алыстатып, жақсылыққа бастайды.