Сураи Аль-Фуркан — Оят 42

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• إِن كَادَ: қариб буд, наздик буд.
• لَيُضِلُّنَا: моро гумроҳ кунад, моро аз роҳи дуруст баргардонад.
• آلِهَتِنَا: худоҳои мо, бутҳои мо.
• لَوْلَا: агар набуд, агар намебуд.
• صَبَرْنَا عَلَيْهَا: бар парастиши онҳо сабр кардем, устувор мондем.
• أَضَلُّ سَبِيلًا: гумроҳтар дар роҳ, нодурусттар дар тариқ.

1. Тафсири оят:

Худованд дар ин оят суханони кофирон ва мушриконро нақл мекунад, ки онҳо ҳангоми дидани Паёмбар (с) бо тамасхур мегуфтанд: «Қариб буд Муҳаммад моро аз парастиши худоҳои манқуламон гумроҳ кунад ва бо далелҳо ва бурҳонҳои қавии худ моро аз онҳо баргардонад, агар мо бар парастиши онҳо сабр намекардем ва устувор намемондем». Онҳо ин суханонро аз рӯи ҷаҳолат ва ғурур мегуфтанд, зеро ҳақиқатан онҳо худ гумроҳ буданд ва Паёмбар (с) онҳоро ба роҳи рост даъват мекард. Сипас Худованд онҳоро таҳдид мекунад ва мефармояд: «Ба зудӣ онҳо хоҳанд донист, вақте ки азоби Худоро бибинанд, ки кӣ дар роҳ гумроҳтар аст — оё онҳо ё мӯъминон?» Яъне онҳо дар он рӯз бо чашми худ хоҳанд дид, ки роҳи онҳо ботил ва роҳи мӯъминон ҳақ аст, вале ин донистан ба онҳо фоида нахоҳад дод, зеро вақти тавба гузаштааст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ҳақиқат ва далелҳои ислом он қадар қавӣ ва равшан ҳастанд, ки ҳатто душманони он эътироф мекунанд, ки қариб буд онҳоро аз ботил баргардонад.
• Сабре, ки мушрикон бар ботил карданд, ба онҳо фоида набахшид, балки онҳоро дар гумроҳӣ бештар ғарқ кард. Ин дарс аст барои мо, ки бар ҳақ сабр кунем, на бар ботил.
• Ояти карима таҳдид ва ҳушдорест барои ҳамаи онҳое, ки аз роҳи ҳақ рӯй мегардонанд, ки рӯзе ҳақиқатро хоҳанд дид, аммо дигар фоидае надорад.
• Ин оят мӯъминонро устувор месозад ва ба онҳо итминон мебахшад, ки роҳи онҳо роҳи дуруст аст ва душманон дар охират хоҳанд донист, ки кӣ гумроҳтар будааст.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳангоми даъвати дигарон ба ислом бояд бо далел ва бурҳон сухан гӯем, зеро ҳатто душманон эътироф мекунанд, ки далелҳои ислом қавиянд.
• Ин оят ба мо ёдовар мешавад, ки ҳаёти дунё гузаро аст ва рӯзе ҳамаи мо дар пеши Худованд ҳозир мешавем ва ҳақиқат ошкор мегардад. Пас биёед дар дунё роҳи ҳақро интихоб кунем ва бар он устувор бимонем.