Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 42

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• ﴿إِن كَادَ﴾ — ал дээрлик, аз калды деген мааниде.
• ﴿لَيُضِلُّنَا﴾ — бизди адаштырат, жолдон чыгарат дегенди билдирет.
• ﴿آلِهَتِنَا﴾ — биздин кудайларыбыз, буттарыбыз.
• ﴿لَوْلَا أَن صَبَرْنَا﴾ — эгер биз сабыр кылбаганыбызда деген шарттуу байланыш.
• ﴿أَضَلُّ سَبِيلًا﴾ — жолу эң адашкан, туура жолдон эң алыс кеткен.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) айткан сөздөрүн жеткирет. Алар пайгамбарды көргөндө мындай деп келеке кылышкан: «Бул адам биздин буттарыбыздан бизди ажыратып, адаштырмакчы болду. Эгер биз ата-бабадан келген буттарыбызга бекем карманып, сабыр кылбаганыбызда, ал бизди өзүнүн далилдери жана ачык-айкын сөздөрү менен бул буттардан тайдырып кетер эле.» Алар ушундай деп өздөрүнүн буттарына болгон бекемдигин мактаныч кылышкан. Бирок Аллах аларга эскертүү берип: «Алар азапты көргөндө кимдин жолу адашкан экенин, ким туура жолдо экенин жакында билишет» — деп айткан. Башкача айтканда, алар өлгөндөн кийин кабырдагы азапты жана кыямат күнүндөгү азапты көргөндө, кимдин адашкан жолдо экенин — аларбы же Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ага ыйман келтиргендерби — анык билишет. Ошондо алардын адашканы жана пайгамбардын туура жолдо экени ачык-айкын болот.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) чакырыгы канчалык күчтүү жана таасирдүү болгонун көрсөтөт. Анын далилдери жана ачык сөздөрү каапырлардын жүрөгүнө жеткендиктен, алар «ал бизди дээрлик буттарыбыздан ажыратты» деп моюнга алышканы — чындыктын күчүн далилдейт.
• Сабыр кылуу — ыймандын негизги таянычы. Каапырлар өздөрүнүн буттарына сабыр кылып карманышканы сыяктуу, биз да Аллахтын буйруктарын аткарууда жана тыйган нерселеринен тыйылууда сабыр кылышыбыз керек.
• Адашкандык менен туура жолдун айырмасы азапты көргөндө гана ачык-айкын болот. Бирок акылдуу адам бул дүйнөдө эле ойлонуп, туура жолду тандап алышы керек. Кыяматта өкүнүү пайда бербейт.
• Ислам — бул ачык-айкын, далилдүү дин. Ал адамды бутпарастыктан, адашуудан чыгарып, жалгыз Аллахка сыйынууга чакырат. Бул аят аркылуу биз исламдын чындык экенин, анын далилдеринин күчтүү экенин түшүнөбүз.
• Ошондой эле, бул аят бизди Аллахтын эскертүүсүнө кулак салууга, азап келгенге чейин тобо кылууга чакырат. Аллах Таала адилеттүү жана эч кимге зулум кылбайт, бирок эскертүүсүнө кулак салбагандар акыретте өкүнүшөт.