فرقان سۈرىسى — ئايەت 42

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قارشى تۇرغان كاپىرلارنىڭ سۆزلىرىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتىنى بايان قىلىدۇ.

ئايەتتىكى ئىزاھاتقا موھتاج سۆزلەر:

• إِن كَادَ: بۇ يەردە "ئۇ ئاز قالدى" ياكى "ئۇ ئاز قالدىمۇ" دېگەن مەنىدە بولۇپ، ئىش ئۇنىڭغا يېقىنلاشقانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.
• لَيُضِلُّنَا: بىزنى ئازدۇرماقچى بولۇش، ياكى بىزنى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرۇش دېگەن مەنىدە.
• آلِهَتِنَا: بىزنىڭ ئىلاھلىرىمىز، يەنى ئۇلار چوقۇنغان بۇتلىرى.
• لَوْلَا أَن صَبَرْنَا عَلَيْهَا: ئەگەر بىز ئۇنىڭغا چىدام قىلمىغان بولساق، يەنى بۇتلىرىمىزغا چوقۇنۇشنى داۋاملاشتۇرمىغان بولساق.
• وَسَوْفَ يَعْلَمُونَ: ئۇلار پات يېقىندا بىلىپ قالىدۇ.
• مَنْ أَضَلُّ سَبِيلًا: كىمنىڭ يولى تېخىمۇ ئازغۇن ۋە خاتا ئىكەنلىكىنى.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! بۇ كاپىرلار سېنى كۆرگەن چاغدا مەسخىرە قىلىپ: "مانا بۇ ئاللاھ تەرىپىدىن پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىلگەن دەپ دەۋا قىلغان ئادەممۇ؟ ئۇ ئۆزىنىڭ كۈچلۈك دەلىللىرى ۋە روشەن بايانلىرى بىلەن بىزنى بۇتلىرىمىزغا چوقۇنۇشتىن ئاز قالدى ئايرىۋەتكىلى. ئەگەر بىز ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ دىنىغا چىڭ ئېسىلىپ، بۇتلىرىمىزغا چوقۇنۇشنى داۋاملاشتۇرمىغان بولساق، ئۇ بىزنى ھەقىقەتەن ئازدۇرۇۋەتكەن بولاتتى" دەيدۇ.

ئاللاھ تائالا ئۇلارغا جاۋاب بېرىپ: "ئۇلار پات يېقىندا ئازابنى كۆرگەن چاغدا، كىمنىڭ يولى تېخىمۇ ئازغۇن ۋە خاتا ئىكەنلىكىنى، ئۇلارمۇ ياكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىمۇ ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىپ قالىدۇ" دەيدۇ.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئالىدىغان نۇرغۇن ساۋەتلەر بار:

1. ھەقىقەت ئۈچۈن چىداملىق بولۇش: كاپىرلار ئۆزلىرىنىڭ بۇتلىرىغا چىدام قىلغانلىقىنى ئېيتىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ دەۋىتىنى رەت قىلدى. ئەمما ئۇلارنىڭ بۇ "چىداملىقى" ئازغۇنلۇقتا چىداملىق بولۇش ئىدى. بىز مۇسۇلمانلار ھەقىقەت يولىدا چىداملىق بولۇشىمىز، ھەر قانداق قىيىنچىلىققا ۋە مەسخىرىگە قارىماي ئىمانىمىزنى مۇستەھكەم ساقلىشىمىز كېرەك.
2. ئازابتىن ئاگاھ بولۇش: ئاللاھ تائالا كاپىرلارغا ئازابنى ئەسكەرتىپ، ئۇلارنىڭ پات يېقىندا ھەقىقەتنى بىلىپ قالىدىغانلىقىنى ئېيتىدۇ. بۇ بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق ئادەم ئاخىرىدا ئۆز ئەمەلىنىڭ جاۋابىنى بېرىدۇ. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ياخشى ئەمەل قىلىشقا تىرىشىشىمىز، ئازابتىن قورقۇپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىنى ئۈمىد قىلىشىمىز كېرەك.
3. ھىدايەت ئۈچۈن شۈكرى قىلىش: ئەگەر بىز مۇسۇلمان بولۇپ، ھەقىقەت يولىدا مېڭىۋاتقان بولساق، بۇ ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئۇلۇغ نېمىتىدۇر. بىز بۇ نېمەت ئۈچۈن ئاللاھقا شۈكرى قىلىشىمىز، ھەمدە باشقىلارنىڭمۇ ھىدايەت تېپىشى ئۈچۈن تىلەكداش بولۇشىمىز كېرەك.
4. دەۋەتتە ھېكمەت بىلەن مۇئامىلە قىلىش: پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام كاپىرلارنىڭ مەسخىرىسىگە ۋە قارشىلىقىغا قارىماي، ئۇلارنى ھەقىقەتكە دەۋەت قىلىشنى داۋاملاشتۇردى. بىزمۇ دەۋەت قىلغاندا ھېكمەت ۋە ياخشى سۆز بىلەن مۇئامىلە قىلىشىمىز، سەۋر-تاقەتلىك بولۇشىمىز كېرەك.

ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن، بىزنى ئازغۇنلۇقتىن ۋە ئازابتىن ساقلىسۇن. ئامىن.