فرقان سۈرىسى — ئايەت 43

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «أَرَأَيْتَ»: كۆردۈڭمۇ؟ / ئويلىنىپ باقتىڭمۇ؟ دېگەن مەنىدە بولۇپ، ھەيران قېلىش ۋە ئىبرەت ئېلىشقا چاقىرىش مەقسىتىدە كەلگەن.
• «اتَّخَذَ»: قىلىۋالدى، قىلىپ ئالدى دېگەن مەنىدە.
• «إِلَٰهَهُ»: ئۇنىڭ ئىلاھى، يەنى ئۇ ئىبادەت قىلىۋالغان نەرسە.
• «هَوَاهُ»: ئۇنىڭ نەپسى خاھىشى، كۆڭلى تارتقان نەرسە.
• «وَكِيلًا»: كاپالەتچى، قوغدىغۇچى، ھۆكۈمران دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەن ئەنە شۇ كىشىنى كۆردۈڭمۇ ۋە ئۇنىڭ ھالىتىگە ھەيران قالدىڭمۇ؟ ئۇ ئۆزىنىڭ نەپسى خاھىشىنى ئىلاھ قىلىۋالغان، يەنى كۆڭلى نېمىنى تەلەپ قىلسا شۇنى قىلىدىغان، نەپسى خاھىشى ئۇنىڭغا ھۆكۈمرانلىق قىلىدىغان كىشىدۇر. ئۇ ھەقىقىي ئىلاھنى تاشلاپ، ئۆز نەپسىنىڭ خاھىشىغا قۇل بولۇپ قالغان. ئەگەر نەپسى بىر نەرسىنى ياخشى كۆرسە، ئۇنى ياخشى كۆرىدۇ؛ ئەگەر يامان كۆرسە، يامان كۆرىدۇ. شۇنداق قىلىپ، ئۇنىڭ ئىلاھى ئۆز نەپسى بولۇپ قالغان.

ئەمدى، ئى پەيغەمبەر، سەن ئۇنىڭ ئۈستىدىن كاپالەتچى بولۇپ، ئۇنى ئىمانغا قايتۇرالامسەن؟ ياكى ئۇنى نەپسى خاھىشىغا ئەگىشىشتىن توسالامسەن؟ سەن ئۇنىڭغا ھىدايەت بېرىشكە مەسئۇل ئەمەسسەن، پەقەت ئۇنىڭغا ئەسكەرتىش ۋە ئاگاھلاندۇرۇش قىلىش سېنىڭ ۋەزىپەڭ. ھىدايەت بېرىش ئاللاھنىڭ ئىشىدۇر. ئاللاھ خالىمىسا، سەن ئۇنىڭ قەلبىنى ئىمانغا قايتۇرالمايسەن.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، نەپسى خاھىشىنى ئىلاھ قىلىۋېلىش ئەڭ چوڭ گۇناھلارنىڭ بىرىدۇر. كىمكى ئۆز كۆڭلى تارتقان نەرسىگە ئەگىشىپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى تاشلىسا، ئۇ ھەقىقەتەن زىيان تارتقۇچىدۇر. بىز ھەر ۋاقىت ئۆز نەپسىمىزنى تىزگىنلەپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى نەپسى خاھىشىمىزنىڭ قۇلى بولۇپ قېلىشتىن ساقلىسۇن ۋە ھەقىقىي ئىمان بىلەن ياشاشنى نېسىپ قىلسۇن.