Naml surasi — Oyat 45

Kalimalarning ma'nolari:

• Samud – Qadimgi Arabiston yarim orolida yashagan, Allohning azobiga duchor bo‘lgan o‘zga bir qavm.
• Akhohum – Ularning qavmdosh birodari, ya’ni nasab jihatdan ularning o‘zlaridan bo‘lgan kishi.
• Fariqon – Ikki guruh, ikki toifa.
• Yakhtasimun – Tortishmoqda, janjallashmoqda, har biri o‘zini haq deb da’vo qilmoqda.

Tafsir:

Qasamki, Biz Samud qavmiga ularning o‘z qavmidan bo‘lgan birodarlari Soleh alayhissalomni payg‘ambar qilib yubordik. U ularga: “Allohga ibodat qilinglar, Unga hech narsani sherik qilmanglar, yolg‘iz Unga topininglar”, – deb da’vat qildi. Ammo Soleh alayhissalomning bu da’vatidan so‘ng Samud qavmi ikki guruhga bo‘linib ketdi: bir guruhi unga iymon keltirib, haq yo‘lini tutdi, ikkinchi guruhi esa uning da’vatini inkor etib, kufrda qoldi. Shu ikki toifa o‘zaro tortisha boshladi: mo‘minlar haq o‘zlarida, deb da’vo qilishdi, kofirlar esa haq o‘zlarida, deb bahslashishdi. Har biri o‘zini haq, o‘zgasini botil deb hisoblardi. Bu ixtilof va tortishuv ularning oxir-oqibat halokatga uchrashiga sabab bo‘ldi.

Foydalar:

• Payg‘ambarlar o‘z qavmlariga nasab jihatdan yaqin bo‘lgan kishilardan tanlangan, bu esa da’vatning qabul qilinishiga va odamlarning ishonchiga sabab bo‘ladi.
• Haq da’vatiga javob berishda odamlar ixtilof qilishlari, ikki guruhga bo‘linishlari – har doim bo‘lib kelgan holatdir. Mo‘min sabr qilishi va haqda sobit turishi kerak.
• Ixtilof va tortishuv – haq yo‘ldan adashishga olib boruvchi xavfli holatdir. Chunki har bir guruh o‘zini haq deb bilsa, bu jamiyatni parchalaydi va halokatga yetaklaydi.
• Allohning payg‘ambarlari faqat yaxshilikni, birlikni va Allohga ibodatni buyuradilar. Ular hech qachon odamlarni bo‘lishga yoki nizoga chaqirmaydilar.