Qəsəs surəsi — Ayə 78

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• أُوتِيتُهُ — ona verilmişdir, yəni mal-dövlət ona bəxş edilmişdir.
• عَلَىٰ عِلْمٍ عِندِي — mənim yanımdakı bir elmə, yəni mənim öz biliyimə, bacarığıma və ləyaqətimə görə.
• الْقُرُونِ — keçmiş ümmətlər, nəsillər.
• أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً — ondan daha güclü olanlar.
• أَكْثَرُ جَمْعًا — mal-dövləti ondan daha çox toplayanlar.
• الْمُجْرِمُونَ — günahkarlar, cinayət edənlər.

2) Ayənin təfsiri:

Qarun öz qövmünə cavab verərək dedi: "Bu mal-dövlət mənə ancaq mənim yanımdakı elmimə görə verilmişdir." Yəni o, özünü elmli, bacarıqlı və bu sərvətə layiq bildi, Allahın ona bəxş etdiyi neməti Allaha borclu olduğunu unutdu. Halbuki o, bilmirdimi ki, Allah ondan əvvəl çoxlu nəsilləri, ümmətləri məhv etmişdir? Onlar Qarundan daha güclü, daha qüvvətli və daha çox mal-dövlət toplayan idilər. Lakin nə gücləri, nə də sərvətləri onları Allahın əzabından qurtara bilmədi. Bu, Qarun üçün bir töhmət və xəbərdarlıqdır — çünki o, keçmişdəkilərin halını və məhvini bilirdi, amma yenə də öyüd-nəsihət götürmədi, təkəbbürdən əl çəkmədi.

Ayənin sonunda Allah buyurur ki, qiyamət günü günahkarlar öz günahları barədə sorğu-sual olunmayacaqlar — çünki Allah onların bütün əməllərini bilir. Onların sorğu-sualı yalnız məzəmmət və töhmət məqsədi ilə olacaq, sonra isə onlar əməllərinin cəzasını çəkəcəklər.

3) Nəsihət və dəvət:

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: insan sahib olduğu hər bir neməti — istər elm, istər sərvət, istər güc, istər mövqe — Allahın lütfü sayəsində qazandığını heç vaxt unutmamalıdır. Qarun kimi "bunu mən öz biliyimlə, öz gücümlə qazandım" deyib təkəbbürə qapılmaq insanı həlakətə aparan yoldur. Allahın verdiyi nemətlər imtahandır; onları şükürlə, təvazökarlıqla və yaxşı yollarda istifadə etməklə qorumaq lazımdır.

Tarix boyu neçə-neçə güclü, varlı və qüdrətli insanlar gəlib keçmişdir — onların nə sərvəti, nə qüvvəti onları xilas edə bilməmişdir. Uca Allahın əzabı gəldiyi zaman heç bir güc, heç bir sərvət insanı qurtara bilməz. Odur ki, gəlin biz də hər zaman Allaha şükür edək, Onun verdiyi nemətləri Onun razılığına uyğun istifadə edək və Qarunun aqibətindən ibrət götürək. Allahın rəhməti genişdir, tövbə qapısı açıqdır — gəlin bu qapıdan faydalanaq və qəlblərimizi təkəbbürdən, qürurdan təmizləyək.