Qəsəs surəsi — Ayə 77

1) Bəzi sözlərin izahı:

• وَابْتَغِ (vəbtəği): Axtar, istə, çalış.
• آتَاكَ (atakə): Sənə verdi, bəxş etdi.
• الدَّارَ الْآخِرَةَ (əd-darəl-axirə): Axirət yurdu, yəni Cənnət.
• نَصِيبَكَ (nəsibəkə): Payını, qismətini.
• أَحْسِن (əhsin): Yaxşılıq et, gözəl davran.
• تَبْغِ (təbği): İstəyəsən, axtarasan.
• الْفَسَادَ (əl-fəsad): Pozğunluq, qarışıqlıq, günah və zülm.
• الْمُفْسِدِينَ (əl-müfsidin): Yer üzündə fitnə-fəsad törədənlər.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın Qaruna və dolayısıyla bütün bəşərə verdiyi əbədi bir dərsdir. Allah buyurur: Sənə verdiyim mal-dövlət, sərvət və nemətlərdən istifadə edərək axirət yurdunu — yəni Cənnəti — axtar. Bunun yolu isə o malı Allahın razı qalacağı yollarda xərcləmək, şükür etmək və itaət göstərməkdən keçir. Yəni dünya malı sənin əlində bir vasitə olmalıdır, məqsəd deyil.

Eyni zamanda dünyadan da tamamilə əl çəkmə. Öz payını — yemək, içmək, geyinmək kimi halal nemətlərdən israfa və təkəbbürə qapılmadan faydalanmağı unutma. Çünki Allah bu nemətləri sənin üçün yaradıb və onlardan halal şəkildə istifadə etmək də bir nemətdir.

Sonra Allah buyurur: Sən də Allahın sənə yaxşılıq etdiyi kimi başqalarına yaxşılıq et. Allah sənə saysız-hesabsız nemətlər verib, sən də bu nemətlərdən insanlara pay ver, ehtiyac sahiblərinə əl tut, sədəqə ver, gözəl əxlaqla davran.

Və yer üzündə fəsad törətməyə çalışma. Günah işləmək, insanlara zülm etmək, haqsızlıq etmək — bunların hamısı yer üzündə fəsad törətməkdir. Bil ki, Allah fəsad törədənləri sevmir, onlardan razı qalmır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, mömin insan həm axirətini qazanmağa çalışmalı, həm də dünyada halal yolla yaşamalıdır. Əlindəki nemətləri yaxşılığa xərcləməli, insanlara qarşı gözəl davranmalı və heç vaxt zülmə, haqsızlığa, günaha meyl etməməlidir. Allahın sevgisini qazanmaq istəyən insan, yer üzündə islah edən, yaxşılıq edən və gözəl əxlaq sahibi olan insandır.

3) Dəvət xüsusiyyəti:

Ey insan! Bu ayə sənə necə gözəl bir yol göstərir. Allah sənə verdiyi hər bir neməti sənin xeyrinə çevirmək istəyir. Sən də o nemətləri Onun razılığı üçün istifadə etsən, həm dünyada rahat yaşayar, həm də axirətdə əbədi səadətə nail olarsan. Allahın sənə verdiyi sağlamlıq, mal, elm, ailə — hamısı bir imtahandır. Bu imtahandan üzüağ çıxmaq üçün yaxşılıq et, paylaş, günahdan uzaq dur. Unutma ki, Allah fəsad törədənləri sevmir, lakin yaxşılıq edənləri, sədəqə verənləri və şükür edənləri sevir. Gəl, sən də Allahın sevdiyi bəndələrdən ol!