سوره قصص — آیه 83

معانی کلمات:

• تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ: آن سرای پایانی و جاودان.
• عُلُوًّا: برتریجویی، تکبّر و گردنکشی.
• فَسَادًا: تباهی، ظلم و گناه در زمین.

تفسیر آیه:

آن سرای آخرت که سرای پاداش و جاودانگی است، ما آن را برای کسانی قرار میدهیم که در زمین ارادهی برتریجویی و تکبّر بر حق را ندارند و نمیخواهند در آن فساد و تباهی به راه اندازند. یعنی کسانی که از گردنکشی در برابر حق و مردم دوری میکنند و بهجای ظلم و تباهی، به اصلاح و عدالت میپردازند. اینان کسانی هستند که خود را در برابر خداوند خاضع میدانند و در برابر بندگان او فروتنی میکنند. و سرانجام نیک و عاقبت پسندیده — که همان بهشت و رضوان الهی است — از آنِ پرهیزگارانی است که با تقوا از خشم خدا میپرهیزند، فرمانهای او را بهجا میآورند و از گناهان و محرّمات دوری میکنند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که معیار سعادت و رسیدن به نعمتهای جاودان، نه ثروت و قدرت دنیوی، بلکه فروتنی و دوری از تکبّر و فساد است.
• کسانی که در پی برتریجویی بر دیگران و ایجاد تباهی در زمین هستند، از رحمت و پاداش آخرت محروم خواهند بود؛ پس انسان باید مراقب دل خود باشد که گرفتار غرور و خودپسندی نشود.
• تقوا و پرهیزگاری، کلید دستیابی به بهترین عاقبتهاست؛ چرا که خداوند وعده داده است سرانجام نیک برای متّقیان است، نه برای گردنکشان.
• این آیه انگیزهای قوی برای اصلاح جامعه و دوری از ظلم و فساد ایجاد میکند و مؤمنان را به تواضع، عدالت و تلاش برای آبادانی زمین بهجای تخریب آن دعوت مینماید.