سوره عنکبوت — آیه 35

معانی کلمات:

• تَرَكْنَا مِنْهَا: از آن (قریه و شهر قوم لوط) باقی گذاشتیم.
• آيَةً بَيِّنَةً: نشانه و عبرتی روشن و آشکار.
• لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ: برای مردمی که خردورزی میکنند و میاندیشند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان عذاب هولناکی که بر قوم لوط نازل شد، در این آیه میفرماید: به یقین، ما از آن شهر و دیار که اهلش به سبب گناهان بزرگشان نابود شدند، نشانه و عبرتی روشن و آشکار بر جای گذاشتیم؛ یعنی ویرانههای خانهها و آثار عذاب آنان باقی ماند تا برای آیندگان، نشانهای گویا و عبرتی بینا باشد. این آثار نه پنهان بود و نه مبهم، بلکه چنان واضح و نمایان بود که هر بینندهای میتوانست آن را ببیند و عبرت گیرد. اما این نشانهها تنها برای کسانی سودمند است که خرد خود را به کار میگیرند و درباره عاقبت گناهکاران میاندیشند؛ زیرا آنان هستند که از این آیات پند میگیرند و راه حق را از باطل بازمیشناسند. در حقیقت، خداوند با باقی گذاشتن این آثار، هم عدالت خود را در مجازات گناهکاران نشان داد و هم رحمت خود را نسبت به مؤمنان، زیرا آنان را از سرنوشت شوم گناهکاران آگاه ساخت تا از همان راه نروند.

فواید و پیامهای آیه:

• عبرتآموزی از تاریخ: قرآن کریم ما را به مطالعه سرگذشت اقوام پیشین دعوت میکند تا با دیدن عاقبت گناهکاران، از خطاها و گناهان پرهیز کنیم. تاریخ، بهترین معلم انسان است.
• اهمیت خردورزی: این آیه نشان میدهد که ایمان و هدایت، تنها با تعقل و اندیشه حاصل میشود؛ کسانی که از عقل خود استفاده نمیکنند، از آیات الهی بهرهای نمیبرند.
• سنّت خداوند در مجازات و پاداش: خداوند هرگز ظالم نیست و پیش از عذاب، حجت را تمام میکند و پس از آن، آثار عذاب را باقی میگذارد تا بندگانش از آن پند گیرند. این نشانهای از رحمت و لطف خداوند به انسانهاست.
• بیداری وجدانها: دیدن آثار ویرانههای اقوام گناهکار، دلهای بیدار را متوجه قدرت خداوند و ناپایداری دنیا میکند و انسان را به سوی توبه و بازگشت به سوی پروردگار سوق میدهد.
• قرآن، کتاب هدایت و رحمت: این آیه و آیات مشابه، نشان میدهد که قرآن نه فقط کتاب داستان و تاریخ، بلکه کتاب هدایت و زندگی است که با بیان سرگذشت پیشینیان، راه سعادت را به ما نشان میدهد.