Аль-Анкабут сүрөсү — Аят 68

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَظْلَمُ (аз-залам): эң залым, эң чоң зулум кылган.
• افْتَرَىٰ (ифтара): ойлоп тапты, өзүнөн жалган нерсе ойлоп чыгарды.
• كَذِبًا (казибан): жалган, калп.
• كَذَّبَ (каззаба): жалганга чыгарды, четке какты, ишенбеди.
• الْحَقِّ (аль-хакк): акыйкат, чындык — бул жерде Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын саламы болсун) жана Куран.
• لَمَّا جَاءَهُ (ламмаа жаааху): ага келген кезде, келгенде.
• مَثْوًى (масваа): турак жай, жайгашкан орун, мекен.
• الْكَافِرِينَ (аль-каафириин): каапырлар, Аллахты жана Анын элчисин таныбагандар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдардын ичинен эң чоң зулумдук кылган адам ким экенин суроо түрүндө билдирип жатат. Эч ким Аллахка жалган нерсе ойлоп тапкан адамдан, же Анын элчиси алып келген акыйкатты келген кезде жалганга чыгарган адамдан ашкан залым эмес.

Биринчи топтогу адамдар — Аллахка шерик кошуп, Ага бала таңуу менен, же өздөрүнүн адашуусун жана батыл иштерин Аллахка таандык кылып, Аллах атынан жалган сүйлөгөндөр. Экинчи топтогулар — Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын саламы болсун) алып келген Куран менен акыйкатты келген кезде аны жалганга чыгарып, четке каккандар. Алар муну ойлонуп, изилдеп эмес, текеберлик жана өжөрлүк менен жасашкан.

Андан соң Аллах Таала: «Жеханнамда каапырларга турак жай жокпу?» — деп сурайт. Бул суроо алардын ушундай оор күнөөнү кылгандан кийин тозокко татыктуу экендигин бекемдөө үчүн берилген. Албетте, алар үчүн Жеханнамда түбөлүк турак жай бар, анткени алар Аллахка жалган нерсе таңып, Анын акыйкатын жалганга чыгарышты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахка жалган нерсе таңуу же Анын акыйкатын жалганга чыгаруу — эң чоң зулумдук. Бул адамды тозокко алып бара турган оор күнөө.
• Акыйкат келгенде аны ойлонуп, изилдеп кабыл алуу — акылдуулуктун жана адилеттиктин белгиси. Текеберлик жана өжөрлүк менен четке кагуу — адашуунун жолу.
• Куран жана пайгамбардын (ага Аллахтын саламы болсун) алып келген нерселери — Аллах тараптан келген чыныгы акыйкат. Аларды кабыл алуу аркылуу адам бактылуулукка жетет.
• Аллах Таала адилеттүү жана даанышман. Ал эч кимге зулумдук кылбайт, бирок өзү тандаган адашуу жолу менен барып, акыйкатты жалганга чыгаргандар үчүн тозокто турак жай даяр.
• Бул аят бизди акыйкатты издөөгө, аны кабыл алууга жана Аллахка жалган нерсе таңуудан сактанууга чакырат. Ислам — акыйкаттын дини, ал адамды түз жолго, бактылуулукка жана тозоктон куткарылууга алып барат.